Forem: shavkatovbexzod C++

Reletional operators and Logical operators.

shavkatovbexzod C++ — Mon, 16 Feb 2026 18:59:29 +0000

Reletional operators - bu taqqoslash operatorlari. Ushbu operatorga kiradigan belgilar: > -> katta; < -> kichik; == -> teng; >= -> katta yoki teng; <= -> kichik yoki teng; != -> teng emas; Kod yozishda ular juda ham muhim. Ularni ishlatish

int a, b;
a = 10;
b = 15;
cout << (a < b ? "to'g'ri" : "noto'g'ri") << endl;
Bu holatda   to'g'ri    degan yozuv chiqishi kerak;

Logical operators - bu mantig' operatorlari. Ushbu operatorga kiradigan belgilar: ! -> NOT - yo'q; && -> AND - va; || -> OR - yoki; Ularni ishlatish

true&&true -> true - to'gri.
true&&false -> false;
false&&false -> false;

true||true -> true;
true||false -> true; Sababi yoki ni ishlatayotganda 1ta si tog'ri bo'lsa kod to'g'ri bo'ladi.
false||false -> false;

Increment and Decrement

shavkatovbexzod C++ — Mon, 16 Feb 2026 18:32:30 +0000

Increment - qiymatni 1 ta ga oshiradi.
Decrement - qiymatni 1 ta ga kamaytiradi.
C++ da increment bu -> ++x yoki x++.
decrement bu -> --x yoki x--.
x ni o'rniga o'zgaruxchi qo'yiladi.

Agar ++ o'zgaruvchidan oldin kelsa o'zgaruvchining qiymati 1 ga oshadi, agar ++ keyn kelsa birinchi operatsiyalar bajariladi keyn qiymat 1 ga oshadi. - da ham shunday.
Misol:

int a, b;
a = 10;
b = 5;
++a;
++a;
cout << a << " " << ++b << endl;
Konslga -> 12  6  bo'lib chiqadi.

C++ arfmetik operatorlar.

shavkatovbexzod C++ — Mon, 16 Feb 2026 17:41:41 +0000

Arifmetik operatorlarga kiradigan belgilar:

-> plus;
-> minus;
-> ko'paytirish; / -> bo'lish; % -> qoldiq chiqaradigan bo'lish; = -> teng \ qiymat berish;

Arifmetik aperatorlar misollar yechayotganda kerak boladi.
Misol:

int a, b;
a = 10;
b = 5;
cout << (a + b) << endl;

Bu holatda konslga  15 soni chiqadi;

Boshqa usulda ham yechsa boladi;
`Misol:`
int a, b, c;
a = 2;
b = 10;
c = a * b;
cout << c << endl;
Bu holatda esa 20 chiqadi;

Arifmetik aperatorlarni kasr sonlarda ham ishlatsa bo'ladi.
Ya'ni:
float;
double;

Type casting

shavkatovbexzod C++ — Fri, 13 Feb 2026 19:30:52 +0000

Type casting - bu data tip larni qiymatini o'zgartirish: masalan int ni char ga.
int -> char yoki char -> int;
Qoida: Har qanday char belgisini int ga o'tkizsa bo'ladi lekn hamma int char ga o'tmaydi.

Misol:

int a = 65;
char b = a;
cout << b << endl;

Output
A

Izoh: int dan char ga o'tsa outputda belgi yoki harflar chiqadi, char dan int ga o'tsa sonlar.

C++ Input qilish.

shavkatovbexzod C++ — Fri, 13 Feb 2026 19:18:19 +0000

Input - ma'lumot kiritish.
C++ dasturlash tilida Foydalanuvchi ma'lumot kiritishi uchun - cin operatori ishlatiladi.
condole input -> cin >>
console output -> cout <<
Misol:

input da:
#include <iostream> 

using namespace std;

int main()
{

    int son, javob;

    cin >> son;

    javob = son + 15;
    cout << javob;

    return 0;
}

output da:
3 -> input qilingan son;
13 -> output da.

Izoh:Inputda foydalanuvchi son kiritadi.

C++ Data types va Varibles.

shavkatovbexzod C++ — Fri, 13 Feb 2026 18:13:07 +0000

Data types - data tip.
Varibles - o'zgaruvchilar.
Data tip - ma'lumot turlari.Bu ma'lumotla har hil bo'ladi.
O'zgaruvchi - bu hotirani nomlangan qismi, o'zida ma'lum bir toifadagi ma'lumotni saqlaydi.

Butun sonlar uchun Data types lar:

int - butun sonlar uchun.(int - 4 byte)
long - butun sonlar uchun.(long - 4-8 byte)
long long - butun sonlar uchun.(long long - 16-32 byte)
short - butun sonlar uchun ishlatiladi.(short - 2 byte)
Ularning farqi kompyuter hotirasida egallaydigan joyda.

Kasr sonlar uchun Data types lar

double - kasr sonlar uchun.(double - 4 byte)
float - kasr sonlar uchun ishlatiladi.(float - 8 byte)

Tekst va matnlar uchun Data types lar

string - tekst va matnlar saqlaydi.(string - 32 byte)

Belgilar uchun Data types lar

char - belgilar uchun.(char - 1 bayt) -> ya'ni 1 dona belgi saqlasa bo'ladi.

Veribles(o'zgaruvchi) larni nomlash qoidasi:
Mumkin bo'lgan holatlar

Faqat harflar, sonlar va _ (underscore) ishlatish mumkin.
Misol:  int son_1

Mumkin bo'lmagan holatlar

underscore( _ ) dan tashqari boshqa belgilar ishlatish mumkin emas. Aks holda EROR- hato degan yozuv chiqadi.
int 1son: o'zgaruvchi oldidan raqam ishlatish mukin emas.
int kun yil: o'zgaruvchilar o'rtasida bo'sh joy qolishi mumkin emas.

Maxsus belgilar.

shavkatovbexzod C++ — Fri, 13 Feb 2026 17:26:55 +0000

Maxsus belgilar har doim (escape character) bilan boshlanadi.

Misol:
\n - yangi qator bo'lishi uchun ishlatiladi.
\t - (tabulation) belgisi: tab - joylash.
\a - signal belgisi: bu serveriga signal beradi.
\r - carriage returnqatorni boshidan yozish belgisi.
\" - konslga "(qo'shtirnoq) chiqishi uchun uni oldidan \ yozish shart.
Misol: cout << "Hello world \"Salom dunyo\" " << endl;

C++ code Comments - kodlarga komentariya (izoh) yozish.

shavkatovbexzod C++ — Wed, 11 Feb 2026 18:15:58 +0000

Izoh kodlaringizni ko'rayotgan odamga chunturish uchun yoziladi. C++ da izoh qoldirishni 2 ta usuli bor: bir qatorli va ko'p qatorli.

Bir qatorli izoh - // bilan yoziladi. Ya'ni: #include

using namespace std;

int main()
{

cout << "Hello world" << endl;
//cout - konslga malumot chop etadi.

return 0;

}

Ko'p qatorli izoh - /**/ bilan yoziladi. Ya'ni: #include

using namespace std;

int main()
{

cout << "Hello world" << endl;

/*
cout - konslga malumot chop etadi.
*/

return 0;

}

C++ haqda ma'lumot.

shavkatovbexzod C++ — Wed, 11 Feb 2026 17:08:54 +0000

C++ - bu dasturlash tillaridan biri. C++ yordamida o'yinlar va dasturlar yaratsa boladi. C++ ni unumdorligi juda yuqori. C++ 1980 yilning boshida Bjarne stroustrup tomonidan yaratilgan.

C++ da kod yozish standarti:

#includ
using namespace std; 4.
int main()
{ 7.
cout << "Hello world" << endl; 9.
return 0;
}