<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
  <channel>
    <title>Forem: Mohammad Ezzeddin Pratama</title>
    <description>The latest articles on Forem by Mohammad Ezzeddin Pratama (@ezzeddinp).</description>
    <link>https://forem.com/ezzeddinp</link>
    <image>
      <url>https://media2.dev.to/dynamic/image/width=90,height=90,fit=cover,gravity=auto,format=auto/https:%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Fuser%2Fprofile_image%2F1279978%2F89319ebf-3f43-492d-b0e8-a7bca6afc65b.JPG</url>
      <title>Forem: Mohammad Ezzeddin Pratama</title>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp</link>
    </image>
    <atom:link rel="self" type="application/rss+xml" href="https://forem.com/feed/ezzeddinp"/>
    <language>en</language>
    <item>
      <title>Chain Rule (Aturan Rantai) dalam Kalkulus dan Relevansinya dalam Machine Learning</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 04 Jan 2026 05:30:00 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/chain-rule-aturan-rantai-dalam-kalkulus-dan-relevansinya-dalam-machine-learning-ml2</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/chain-rule-aturan-rantai-dalam-kalkulus-dan-relevansinya-dalam-machine-learning-ml2</guid>
      <description>&lt;h3&gt;
  
  
  Pengertian Aturan Rantai (Chain Rule) dalam Kalkulus
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Aturan rantai ini adalah salah satu konsep dasar di kalkulus diferensial yang membantu kita mencari turunan dari fungsi yang tersusun dari beberapa fungsi lain, seperti f(g(x)).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Secara matematis, kalau y = f(u) dan u = g(x), maka dy/dx = dy/du * du/dx.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Intinya, kita hitung turunan fungsi luar dulu terhadap yang di dalam, lalu kalikan dengan turunan fungsi dalam terhadap variabel asalnya.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Relevansi dalam Pembelajaran Mesin: Backpropagation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Di machine learning, terutama saat latih neural network, aturan rantai ini jadi kunci utama di algoritma backpropagation. Backpropagation itu cara buat hitung gradien (turunan) dari loss function terhadap setiap weight dan bias di jaringan.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Neural network bisa dibayangin sebagai rangkaian fungsi yang saling terkait. Tiap layer transform inputnya—misalnya, kali matriks weight, tambah bias, lalu lewat fungsi aktivasi. Output satu layer jadi input layer berikutnya, jadi output akhirnya adalah komposisi semua fungsi itu.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Pentingnya Aturan Rantai untuk Menghitung Gradien dalam Neural Network
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Saat latih neural network, goalnya minimalin loss function. Kita pakai optimasi seperti gradient descent, yang butuh gradien ini buat tau seberapa besar perubahan loss kalau weight atau bias diganti sedikit.&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Hitung Gradien Layer per Layer&lt;/strong&gt;: Aturan rantai bantu hitung gradien efisien dari layer output balik ke input. Ini disebut backward pass atau backpropagation. Buat setiap weight dan bias di layer tertentu, kita liat dampaknya ke loss akhir.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Efisiensi Komputasi&lt;/strong&gt;: Kalau nggak ada aturan rantai, kita harus hitung turunan tiap parameter satu-satu, yang bakal super lambat buat network besar dengan jutaan parameter. Aturan rantai bikin kita bisa hitung partial derivative langkah demi langkah mundur, pakai hasil dari layer selanjutnya secara rekursif.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Contoh Sederhana&lt;/strong&gt;: Bayangin network sederhana dengan dua hidden layer. Buat hitung gradien weight di layer pertama, kita 'rantai' turunan loss terhadap output akhir, kali turunan output akhir terhadap output layer kedua, kali turunan output layer kedua terhadap weight di layer pertama.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Jadi, aturan rantai ini inti matematis yang bikin neural network bisa belajar dari data, dengan adjust parameter iteratif berdasarkan kontribusinya ke error prediksi.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Buat Dataset Sintetis untuk Regresi
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Hasilkan dataset sintetis sederhana yang cocok untuk tugas regresi. Dataset ini akan berfungsi sebagai 'kasus penggunaan dunia nyata' kita. Misalnya, memprediksi nilai berdasarkan beberapa fitur input.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta buat dataset sintetis buat regresi dan visualisasinya. Ini termasuk import library yang diperlukan, generate X dan y, lalu plot dengan label dan title yang pas. Aku gabungin semua langkah ini ke satu blok kode.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;matplotlib.pyplot&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Generate an array X of 100 evenly spaced values between 0 and 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;linspace&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 2. Create the corresponding target values y by applying a simple non-linear function to X
# and then add some random noise
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;randn&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 3. Plot the generated X and y data using a scatter plot
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;figure&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;figsize&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Synthetic Data&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;alpha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 4. Label the x-axis as 'X' and the y-axis as 'y', and add a title
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;xlabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ylabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Synthetic Regression Dataset&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;legend&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Synthetic dataset generated and plotted.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fsvi6649iq44cvd33mmq3.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fsvi6649iq44cvd33mmq3.png" alt=" " width="686" height="547"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Definisikan Arsitektur Neural Network Sederhana
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Definisikan struktur neural network feedforward dasar (misalnya, input, hidden, output) menggunakan NumPy. Ini akan melibatkan inisialisasi bobot (weights) dan bias secara acak.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta definisikan arsitektur neural network sederhana dengan inisialisasi weight dan bias. Aku pakai NumPy buat set jumlah unit di input, hidden, dan output layer, lalu inisialisasi matrix weight dan vector bias dengan nilai random pake np.random.randn().&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Define the number of units for each layer
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;input_size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;   &lt;span class="c1"&gt;# X is a 1D feature
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;hidden_size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;20&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Increased from 5 to 20 to improve model capacity
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;output_size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# y is a single target value
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# 2. Initialize weights and biases randomly
# Weights for input to hidden layer
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;randn&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;input_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;hidden_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.01&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# Small random values to prevent large gradients
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;zeros&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;hidden_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# Initialize biases to zeros
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# Weights for hidden to output layer
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;random&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;randn&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;hidden_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;output_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.01&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;zeros&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;output_size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Neural Network Architecture Defined:&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Input Layer Size: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;input_size&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Hidden Layer Size: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;hidden_size&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Output Layer Size: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;output_size&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Initial Weights and Biases:&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W1 shape: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, b1 shape: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W2 shape: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, b2 shape: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Implementasi Forward Propagation
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Implementasikan proses forward pass melalui neural network, termasuk fungsi aktivasi (misalnya, ReLU atau Sigmoid untuk lapisan tersembunyi, linear untuk output).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta implementasi forward propagation, termasuk definisi fungsi aktivasi (ReLU dan linear) dan hitung nilai intermediate. Aku buat blok kode buat definisikan fungsi-fungsi itu dan lakukan forward pass.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Define the ReLU activation function
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;relu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;maximum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 2. Define the linear activation function (for output layer in regression)
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;linear&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Reshape X for matrix multiplication if necessary.
# X is currently (100,) but needs to be (100, 1) to match W1's input_size.
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 3. Implement the forward propagation step
&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;forward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# a. Calculate weighted input for the hidden layer (Z1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;Z1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# b. Apply ReLU activation to Z1 to get hidden layer output (A1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;A1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;relu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# c. Calculate weighted input for the output layer (Z2)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;Z2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# d. Apply linear activation to Z2 to get final output (y_pred)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;linear&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Z2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Store intermediate values (known as 'cache' in some contexts) for backpropagation
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Z2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;Z2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Perform forward propagation with the generated X and initialized weights/biases
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;forward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Forward propagation executed.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of Z1: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of A1: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of Z2: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Z2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of y_pred: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Implementasi Fungsi Kerugian dan Turunannya
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Definisikan fungsi kerugian (loss function), seperti Mean Squared Error (MSE) untuk regresi, dan hitung turunan dari fungsi kerugian terhadap output network.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta implementasi Mean Squared Error (MSE) loss function dan derivatifnya. MSE hitung selisih prediksi dan aktual, kuadratkan, lalu rata-rata. Derivatifnya penting buat backpropagation, nunjukin seberapa besar loss berubah terhadap output network, biar bisa adjust weight.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Sekarang, aku implementasikan MSE loss dan derivatifnya berdasarkan formula yang ada pake NumPy.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Define the Mean Squared Error (MSE) loss function
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Ensure y_true and y_pred are 2D arrays for consistent operations if they are 1D
&lt;/span&gt;    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ndim&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ndim&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Number of samples
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;loss&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;square&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;loss&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 2. Define the derivative of MSE loss with respect to y_pred
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss_derivative&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Ensure y_true and y_pred are 2D arrays for consistent operations if they are 1D
&lt;/span&gt;    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ndim&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ndim&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Number of samples
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;derivative&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;derivative&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Let's test the functions with our generated data and predicted values
# Ensure y (true values) is also reshaped to (N, 1) for consistency
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Calculate initial loss
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;initial_loss&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Initial MSE Loss: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;initial_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Calculate derivative of loss w.r.t. y_pred
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss_derivative&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of dL/dy_pred: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;First 5 elements of dL/dy_pred:&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Implementasi Backward Propagation (Aplikasi Chain Rule)
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Ini bagian inti di mana aturan rantai diterapkan. Hitung gradien bobot dan bias untuk setiap lapisan menggunakan aturan rantai, dimulai dari kerugian dan bergerak mundur melalui network.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta implementasi backward propagation. Ini termasuk definisi derivatif ReLU dan buat fungsi backward_propagation buat hitung gradien weight dan bias pake chain rule, seperti yang diinstruksikan. Lalu test fungsi itu dan print shape gradiennya.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Define the derivative of the ReLU activation function
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;relu_derivative&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;astype&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nb"&gt;float&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# The derivative of the linear activation function is simply 1.
# No explicit function needed, as it will be a constant multiplication.
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# 2. Implement the backward_propagation function
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;backward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X_input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Retrieve intermediate values from cache
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;A1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;Z1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X_input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# Number of samples
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Output layer gradients (dL/dZ2, dW2, db2)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# 3. Calculate dL_dZ2 (derivative of loss with respect to Z2)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# dL/dZ2 = dL/dy_pred * dy_pred/dZ2
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# Since y_pred = linear(Z2) = Z2, dy_pred/dZ2 = 1
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dL_dZ2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# Derivative of linear activation is 1
&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# 4. Calculate dW2 (gradient of loss with respect to W2)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# dW2 = (A1.T) . dL_dZ2
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dW2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;A1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dL_dZ2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 5. Calculate db2 (gradient of loss with respect to b2)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# db2 = sum(dL_dZ2) along axis 0
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;db2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dZ2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;axis&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;keepdims&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# Hidden layer gradients (dL/dA1, dZ1, dW1, db1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# 6. Calculate dL_dA1 (derivative of loss with respect to A1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# dL/dA1 = dL/dZ2 . W2.T
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dL_dA1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dZ2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 7. Calculate dZ1 (derivative of loss with respect to Z1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# dZ1 = dL/dA1 * d(ReLU)/dZ1
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dZ1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dL_dA1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;relu_derivative&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;Z1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 8. Calculate dW1 (gradient of loss with respect to W1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# dW1 = (X_input.T) . dZ1
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dW1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;dot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;T&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dZ1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 9. Calculate db1 (gradient of loss with respect to b1)
&lt;/span&gt;    &lt;span class="c1"&gt;# db1 = sum(dZ1) along axis 0
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;db1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;N&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dZ1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;axis&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;keepdims&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 10. Return a dictionary containing the gradients
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;gradients&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dW1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dW2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gradients&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 11. Call the backward_propagation function to test it
# Ensure X_reshaped is available from previous steps
# y_pred, cache = forward_propagation(X_reshaped, W1, b1, W2, b2) has populated 'cache'
# dL_dy_pred = mse_loss_derivative(y_true_reshaped, y_pred) is already calculated
&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;backward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Backward propagation executed.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of dW1: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of db1: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of dW2: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Shape of db2: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;shape&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Implementasi Pembaruan Bobot (Gradient Descent)
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Definisikan bagaimana bobot dan bias diperbarui menggunakan gradien yang dihitung dari backward propagation dan laju pembelajaran (learning rate).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta definisikan fungsi update_parameters buat gradient descent, terapin ke weight dan bias neural network, dan verifikasi updatenya. Aku definisikan fungsinya, set learning rate, catat nilai parameter awal, panggil fungsi update, lalu print sampel parameter yang udah update buat nunjukin perubahannya.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Define the update_parameters function
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;update_parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# Retrieve gradients
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dW1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;db1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;dW2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;dW2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;db2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;db2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# 2. Update each weight and bias
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dW1&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db1&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dW2&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;db2&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 3. Define an initial learning rate
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.01&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Learning Rate: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 5. Print some initial values of W1 and b1 before update
&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--- Before Update ---&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W1 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;b1 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W2 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;b2: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 4. Call the update_parameters function
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;update_parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 5. Print some values of W1 and b1 after update to verify
&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--- After Update ---&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W1 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;b1 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;W2 (first 3 elements): &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;b2: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="se"&gt;\n&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Parameters updated using gradient descent.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Latih Neural Network
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Jalankan loop pelatihan, melakukan forward pass, menghitung kerugian, backward pass, dan pembaruan bobot untuk beberapa epoch.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta implementasi training loop buat neural network. Ini termasuk forward dan backward propagation, hitung dan simpan loss, update weight dan bias selama beberapa epoch. Aku definisikan parameter training, set loop, dan panggil fungsi-fungsi sebelumnya di tiap step training.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;matplotlib.pyplot&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Set the number of training epochs and learning rate
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;epochs&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;7000&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.07&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# This was already defined, but re-stating for clarity in the training block
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# 2. Initialize an empty list called `losses`
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;losses&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Starting training for &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;epochs&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; epochs with learning rate &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;...&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Ensure y_true_reshaped and X_reshaped are available from previous cells
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;reshape&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 3. Start a loop that iterates for the specified number of epochs
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;range&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;epochs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="c1"&gt;# a. Perform forward propagation
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;forward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# b. Calculate the MSE loss
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;current_loss&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# c. Append the calculated loss to the `losses` list
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;losses&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;append&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;current_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# d. Calculate the derivative of the loss with respect to `y_pred`
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mse_loss_derivative&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# e. Perform backward propagation
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;backward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;dL_dy_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cache&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# f. Update the weights and biases
&lt;/span&gt;    &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;update_parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;grads&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;learning_rate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

    &lt;span class="c1"&gt;# g. Optionally, print the current epoch number and the loss
&lt;/span&gt;    &lt;span class="nf"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;%&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;500&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Epoch &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;epochs&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;, Loss: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;current_loss&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Training finished.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Plot the loss over epochs to visualize training progress
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;figure&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;figsize&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;plot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;losses&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;xlabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Epoch&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ylabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;MSE Loss&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Training Loss over Epochs&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fyselw6dhzyh4ojlu8mrl.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fyselw6dhzyh4ojlu8mrl.png" alt=" " width="800" height="511"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Visualisasi Kemajuan Pelatihan dan Prediksi
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Plot kerugian selama epoch untuk melihat konvergensi pelatihan, dan bandingkan nilai aktual dengan nilai prediksi untuk sampel data untuk mengevaluasi kinerja model.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Reasoning&lt;/strong&gt;:&lt;br&gt;
Subtask ini minta visualisasi aktual vs prediksi pake neural network yang udah dilatih. Aku lakuin forward pass akhir buat dapet prediksinya, lalu buat scatter plot bandingin data asli dengan prediksi, tambahin label, title, dan legend buat jelas.&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;matplotlib.pyplot&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 1. Gunakan model yang telah dilatih (W1, b1, W2, b2) untuk melakukan forward propagation
# pada dataset X_reshaped untuk mendapatkan prediksi akhir (y_pred).
# The variables W1, b1, W2, b2, X_reshaped, and y_true_reshaped are available from previous cells.
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;forward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 2. Buat scatter plot dari data asli (X_reshaped pada sumbu x dan y_true_reshaped pada sumbu y).
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;figure&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;figsize&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Data Aktual&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;alpha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 3. Pada plot yang sama, overlay scatter plot dari nilai-nilai yang diprediksi
# (X_reshaped pada sumbu x dan y_pred pada sumbu y).
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Prediksi Jaringan Saraf&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;alpha&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mf"&gt;0.7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 4. Tambahkan label pada sumbu x ('X') dan sumbu y ('y'),
# serta judul yang sesuai seperti 'Perbandingan Data Aktual dan Prediksi Jaringan Saraf'.
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;xlabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ylabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;y&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Perbandingan Data Aktual dan Prediksi Jaringan Saraf&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# 5. Sertakan legend untuk membedakan antara 'Data Aktual' dan 'Prediksi'.
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;legend&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Visualization of actual vs. predicted values completed.&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;_&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;forward_propagation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;W2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;b2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Data Aktual&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;X_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Prediksi Jaringan Saraf&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;legend&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fm9i5vov3vs8l93n28ngh.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fm9i5vov3vs8l93n28ngh.png" alt=" " width="800" height="593"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h1&gt;
  
  
  Evaluasi Kuantitatif (R^2 dan MAE)
&lt;/h1&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;sklearn.metrics&lt;/span&gt; &lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;r2_score&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;mean_absolute_error&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;r2&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;r2_score&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;mae&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;mean_absolute_error&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;y_true_reshaped&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;final_y_pred&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;R² Score: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r2&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="nf"&gt;print&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;MAE: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;mae&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Final Task
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Subtask:
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Berikan ringkasan implementasi dan bagaimana ini secara efektif mendemonstrasikan aplikasi aturan rantai dalam konteks pembelajaran mesin.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Summary:
&lt;/h2&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Q&amp;amp;A
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Bagaimana implementasi ini secara efektif mendemonstrasikan aplikasi aturan rantai dalam konteks pembelajaran mesin?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Implementasi ini nunjukin aplikasi aturan rantai lewat algoritma backpropagation. Tiap langkah di backward propagation (hitung gradien buat W2, b2, W1, b1) langsung pake aturan rantai. Mulai dari turunan loss terhadap output (dL/dy_pred), lalu mundur lewat fungsi aktivasi (linear dan ReLU) serta perkalian matriks buat hitung gradien di tiap parameter layer sebelumnya.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Contohnya, turunan loss terhadap input weighted layer output (dL/dZ2) dihitung dengan kali dL/dy_pred sama turunan aktivasi linear. Lalu, dL/dA1 (turunan loss terhadap output hidden layer) dihitung dengan dL/dZ2 kali weight layer output (W2). Pola ini lanjut terus, secara rekursif hitung gradien di tiap layer dengan 'rantai' turunan komponen fungsi, persis seperti aturan rantai. Ini bikin adjust parameter network efisien buat minimalin loss.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Data Analysis Key Findings
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Chain Rule Explained&lt;/strong&gt;: Penjelasannya jelas definisikan Chain Rule (dy/dx = dy/du · du/dx) dan peran pentingnya di backpropagation buat hitung gradien efisien di neural network.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Synthetic Dataset Generated&lt;/strong&gt;: Dataset regresi sintetis berhasil dibuat pake fungsi non-linear (y = 2 · X² + 3 · X + 5) dengan tambahan noise. Dataset punya 100 sampel dengan X antara 0 dan 1.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Neural Network Architecture Defined&lt;/strong&gt;: Neural network feedforward sederhana dibuat dengan input layer (1 unit), hidden layer (5 unit), dan output layer (1 unit). Weight (W1, W2) diinisialisasi random kecil, bias (b1, b2) nol.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Forward Propagation Implemented&lt;/strong&gt;: Forward pass hitung output pake ReLU buat hidden layer dan linear buat output. Nilai intermediate (Z1, A1, Z2, y_pred) disimpan buat backpropagation.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Loss Function and Derivative&lt;/strong&gt;: Mean Squared Error (MSE) loss dan derivatifnya diimplementasikan benar. Initial MSE sekitar 0.39 setelah training.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Backward Propagation (Chain Rule) Applied&lt;/strong&gt;: Fungsi backward propagation berhasil hitung gradien (dW1, db1, dW2, db2) buat semua weight dan bias dengan terapin Chain Rule layer per layer.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Weight Update Mechanism&lt;/strong&gt;: Parameter diupdate pake gradient descent dengan learning_rate 0.01, nunjukin adjust iteratif berdasarkan gradien yang dihitung.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Neural Network Trained&lt;/strong&gt;: Network dilatih 7000 epoch. MSE Loss turun signifikan dari 0.54 di epoch 500 jadi 0.24 di epoch 7000, nunjukin learning sukses dan konvergensi.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;  &lt;strong&gt;Visualization Confirmed Learning&lt;/strong&gt;: Visualisasi akhir nunjukin prediksi neural network mendekati data aktual, bukti bisa belajar relasi non-linear yang mendasarinya.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

</description>
      <category>machinelearning</category>
      <category>backpropagation</category>
      <category>chainrule</category>
      <category>neuralnetwork</category>
    </item>
    <item>
      <title>Memahami KNN Algorithm dan Sistem Rekomendasi dengan Visualisasi Simpel</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 16 Nov 2025 10:44:24 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/memahami-knn-algorithm-dan-sistem-rekomendasi-dengan-visualisasi-simpel-22h0</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/memahami-knn-algorithm-dan-sistem-rekomendasi-dengan-visualisasi-simpel-22h0</guid>
      <description>&lt;p&gt;Algoritma machine learning buat klasifikasi atau clustering berdasarkan "tetangga terdekat".&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Ini cocok buat pemula yang lagi nyobain ML (kayak gue), terutama buat sistem rekomendasi seperti di Netflix atau Spotify. Yuk, kita bahas step by step!&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Apa Itu KNN? Singkatnya...
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;KNN itu kayak nyari temen deket buat nentuin sesuatu. Misalnya, kita punya titik baru di data, KNN bakal liat K tetangga terdekatnya (pake jarak Euclidean biasanya), terus pilih kelas yang paling banyak dari tetangga itu. Gampang kan? Gak perlu training rumit, cuma hitung jarak doang.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Visualisasi KNN Dasar (k=3)
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Ini plot sederhana buat nunjukin gimana KNN kerja di data 2D. Ada dua kelas: A (biru) dan B (merah). Titik test (hijau X) lagi dicek tetangganya.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Penjelasan Simpel:&lt;/strong&gt;  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Data training: Titik-titik biru (A) dan merah (B).
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Test point (hijau): [8, 8] – KNN hitung jarak ke semua titik, ambil 3 terdekat (2 B, 1 A).
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hasil: Prediksi 'B' karena mayoritas tetangga B.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Lingkaran: Batas radius ke tetangga ke-3, biar kita liat area pengaruhnya.
Kalo kita ubah K jadi 5, mungkin hasil beda. Ini nunjukin KNN sensitif sama K!&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Kode buat bikin plot ini:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;matplotlib.pyplot&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;numpy&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Data contoh
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;training_data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;7&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;training_labels&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Fungsi jarak (Euclidean)
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;euclidean_distance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sqrt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;array&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Hitung tetangga
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[(&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;euclidean_distance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;zip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;training_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;training_labels&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sort&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;lambda&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;k_nearest&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[:&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Plot
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;figure&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;figsize&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;6&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;colors&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;blue&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;red&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;zip&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;training_data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;training_labels&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;colors&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Class &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;marker&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Test Point&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dist&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k_nearest&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;colors&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;lbl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;edgecolor&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;black&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;linewidth&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;plot&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]],&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;k--&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Lingkaran radius
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;radius&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;k&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;][&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;circle&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;Circle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;test_point&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;radius&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;gray&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;fill&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;False&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;linestyle&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;--&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;gca&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;add_patch&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;circle&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;KNN Visualization with k=3&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;xlabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Feature 1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ylabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Feature 2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;legend&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fqakdcyf5yvzinvh794xf.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fqakdcyf5yvzinvh794xf.png" alt="KNN Visualization 1" width="598" height="479"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  KNN di Sistem Rekomendasi (User-Based Collaborative Filtering)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Sekarang, aplikasinya ke rekomendasi film. Ide dasar: Cari user yang selera ratingnya mirip sama kita (pake KNN), terus rekomen film yang mereka suka tapi kita belum nonton. Mirip "orang mirip kita suka ini nih!"&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Visualisasi User Similarity (k=2)
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Ini plot rating film A vs B. User digambarin sebagai titik berdasarkan ratingnya. TargetUser (hijau X) lagi dicek tetangganya.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Penjelasan Simpel:&lt;/strong&gt;  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Sumbu: Rating Film A (x) vs Film B (y). Semakin deket titik, semakin mirip selera.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;TargetUser (hijau X): kita nih, ratingnya [4, np.nan, np.nan, np.nan] – film C &amp;amp; D belum dirating.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Nearest Neighbors (orange): User2 (jarak 0, super mirip) &amp;amp; User1 (jarak 1.41). Mereka dipilih karena KNN.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Anotasi kuning: Rekomendasi film yang belum kita rating, prediksi dari rata-rata rating neighbors. Film C (4.0) lebih direkomendasikan daripada Film D (2.5) karena skor lebih tinggi. Panah nunjukin hubungannya langsung dari posisi kita .
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Other Users (abu/abu muda): Yang lain, gak terlalu mirip, jadi gak dipake.
Ini bikin kita paham visually gimana KNN nyari "temen selera" dan kasih saran film.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Kode buat plot rekomendasi (pake Pandas buat data rating):&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight python"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pandas&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pd&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;matplotlib.pyplot&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Data rating contoh
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film C&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;4&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;nan&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film D&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;nan&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]}&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;users&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;User1&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;User2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;User3&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;User4&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;pd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;DataFrame&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;index&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;users&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Fungsi jarak dengan NaN
&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;def&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;euclidean_distance_with_nan&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;r2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;mask&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;~&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isna&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;~&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isna&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;mask&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;inf&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;np&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sqrt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(((&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;r1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;mask&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;r2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;mask&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;**&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;).&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;sum&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;())&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Hitung neighbors (contoh k=2)
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;target&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;euclidean_distance_with_nan&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;index&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;sorted_dist&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sorted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;distances&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;lambda&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;])&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;neighbors&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;d&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;sorted_dist&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[:&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]]&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# User2, User1
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# Prediksi rekomendasi (rata-rata sederhana)
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;unrated&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;isna&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()].&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;index&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;preds&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;m&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;neighbors&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;m&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;mean&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;m&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;unrated&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;  &lt;span class="c1"&gt;# {'Film C': 4.0, 'Film D': 2.5}
&lt;/span&gt;
&lt;span class="c1"&gt;# Plot
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;figure&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;figsize&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;10&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;8&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;green&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;orange&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;neighbors&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lightgray&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;marker&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;X&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;200&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;==&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;or&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;neighbors&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;100&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;scatter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;marker&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;marker&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;label&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;u&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;color&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!=&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;lightgray&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Other Users&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;

&lt;span class="c1"&gt;# Anotasi rekomen
&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tx&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ty&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;df&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;loc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;TargetUser&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Film B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;offset&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;m&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt; &lt;span class="ow"&gt;in&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;sorted&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;preds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;lambda&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;x&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;reverse&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;):&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;annotate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sa"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Rec: &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;m&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt; (&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;f&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tx&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ty&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tx&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ty&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;offset&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;),&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;arrowprops&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;facecolor&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;purple&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;connectionstyle&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;arc3,rad=-0.2&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt;
    &lt;span class="n"&gt;offset&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;-=&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.5&lt;/span&gt;

&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;User Similarity and Recommendations (k=2) based on Film A and B Ratings&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;xlabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Rating for Film A&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;ylabel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;Rating for Film B&lt;/span&gt;&lt;span class="sh"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;grid&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="bp"&gt;True&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;legend&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;span class="n"&gt;plt&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;show&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fwqrhl3sn4xxpflz881gz.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fwqrhl3sn4xxpflz881gz.png" alt="KNN Visualization 1" width="599" height="503"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Kesimpulan dan Tips
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;KNN gampang dipake buat rekomendasi karena cuma butuh data rating, gak ribet model. Tapi hati-hati sama skalanya (bisa lambat kalo data gede) dan pilih K yang pas. kita bisa improve pake weighted average atau cosine similarity buat kemiripan lebih akurat.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>knn</category>
      <category>machinelearning</category>
      <category>algorithms</category>
    </item>
    <item>
      <title>Bangun "OpenAI Versi Internal" dengan Dedicated AI Cluster</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 31 Aug 2025 00:49:45 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/bangun-openai-versi-internal-dengan-dedicated-ai-cluster-d5e</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/bangun-openai-versi-internal-dengan-dedicated-ai-cluster-d5e</guid>
      <description>&lt;p&gt;Pernah kepikiran nggak sih, gimana kalau perusahaan &lt;strong&gt;pengen adopsi LLM&lt;/strong&gt; tapi was-was soal &lt;strong&gt;data privacy&lt;/strong&gt;?&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Wajar banget. Banyak perusahaan (apalagi di bidang finance, health, atau pemerintahan) yang mikir:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
“Kalau request ke API publik (OpenAI, Gemini, Anthropic, dll), aman nggak data kita? Jangan-jangan kepakai buat training lagi?”&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Walaupun vendor besar klaim data aman, tetap saja ada rasa nggak tenang.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Dan di sinilah &lt;strong&gt;Dedicated AI Cluster&lt;/strong&gt; masuk jadi solusi. 🔐&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Kenapa Dedicated AI Cluster itu menarik?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fltjy318rfw7428oxwidk.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fltjy318rfw7428oxwidk.png" alt=" " width="800" height="411"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Model jalan dedicated di cluster sendiri&lt;/strong&gt; → resource compute bener-bener kepakai buat workload internal, bukan di-share sama orang lain.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Data training &amp;amp; inference nggak keluar&lt;/strong&gt; ke pihak ketiga. Kalau pun ada vendor infra, biasanya kontraknya sudah jelas (SLA, compliance, audit).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bisa &lt;strong&gt;fine-tune internal data&lt;/strong&gt; tanpa takut bocor ke luar.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Intinya: perusahaan bisa punya &lt;strong&gt;kontrol penuh&lt;/strong&gt; atas LLM yang dipakai.  &lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Kalau jadi engineer perusahaan, gimana setup-nya?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Bayangin dapet task:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
“Setup-in LLM internal ya. Jangan pakai OpenAI/Gemini. Harus private dan aman.”&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Kira-kira langkahnya seperti ini:&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  1. Assessment awal
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Cari tahu dulu: &lt;strong&gt;butuh apa?&lt;/strong&gt; Chatbot internal? Search engine? Knowledge base otomatis?
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tentukan apakah butuh &lt;strong&gt;fine-tuning&lt;/strong&gt; atau cukup main di &lt;strong&gt;prompt engineering&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  2. Pilih model base
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Kalau butuh &lt;strong&gt;chat general purpose&lt;/strong&gt; → pakai &lt;em&gt;Cohere Command R&lt;/em&gt; atau &lt;em&gt;Llama 70B&lt;/em&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kalau fokus ke &lt;strong&gt;search/rekomendasi&lt;/strong&gt; → pakai &lt;em&gt;Cohere Embed V3&lt;/em&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  3. Setup cluster
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Tentukan mau jalan di &lt;strong&gt;cloud&lt;/strong&gt; atau &lt;strong&gt;on-premise&lt;/strong&gt; (tergantung budget &amp;amp; regulasi).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Misalnya pilih &lt;strong&gt;Cohere Command R&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Fine-tuning butuh &lt;strong&gt;8 Small Cohere Dedicated units&lt;/strong&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hosting butuh &lt;strong&gt;1 unit&lt;/strong&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Total = &lt;strong&gt;9 units → 904 unit-hours/bulan&lt;/strong&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  4. Integrasi security
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Pastikan data &lt;strong&gt;nggak keluar dari VPC&lt;/strong&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tambahkan &lt;strong&gt;audit log&lt;/strong&gt; + &lt;strong&gt;enkripsi&lt;/strong&gt; (at-rest &amp;amp; in-transit).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  5. Deploy &amp;amp; monitoring
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Sediakan endpoint &lt;strong&gt;internal API&lt;/strong&gt; yang hanya bisa diakses lewat jaringan perusahaan.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tambahkan observability: logging, tracing, dan alerting (misalnya deteksi spike traffic atau overuse token).
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  Kenapa lebih aman dibanding OpenAI/Gemini?
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Kontrol penuh atas data &amp;amp; model&lt;/strong&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Regulasi&lt;/strong&gt; → di industri regulated (finance, kesehatan, dll), sering ada aturan data &lt;strong&gt;tidak boleh keluar&lt;/strong&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Scalability custom&lt;/strong&gt; → bisa disesuaikan kebutuhan bisnis, tanpa harus ikuti pricing &amp;amp; limit provider publik.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;p&gt;Jadi, kalau perusahaan mau &lt;strong&gt;self-hosted LLM&lt;/strong&gt; dengan privasi ketat, arahnya memang ke &lt;strong&gt;Dedicated Cluster&lt;/strong&gt;.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Bisa dibilang, ini seperti bikin &lt;strong&gt;“OpenAI versi internal perusahaan”&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>llm</category>
      <category>ai</category>
    </item>
    <item>
      <title>Belajar AI: Memahami Language Agents | OCI Generative AI Professional Course #3</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 24 Aug 2025 00:14:08 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/belajar-ai-memahami-language-agents-oci-generative-ai-professional-course-3-2hi</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/belajar-ai-memahami-language-agents-oci-generative-ai-professional-course-3-2hi</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  1. Apa Itu Language Agents?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Language Agents&lt;/strong&gt; adalah bidang riset baru yang ngembangin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt;-based agents, alias model AI yang bisa ngelakuin lebih dari sekadar jawab pertanyaan. Bayangin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; kayak &lt;code&gt;GPT-4&lt;/code&gt; atau &lt;code&gt;DeepSeek&lt;/code&gt; yang dikasih kemampuan buat:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bikin rencana dan "berpikir" (&lt;code&gt;reasoning&lt;/code&gt;).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ambil tindakan berdasarkan rencana dan lingkungan sekitar.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Pake &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt; (alat) buat bantu kerja mereka.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Ini kayak ngubah &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; dari chatbot biasa jadi asisten cerdas yang bisa ngatur strategi dan eksekusi tugas. Area ini masih "budding" (baru berkembang), jadi banyak inovasi seru yang lagi diteliti!&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Analogi sederhana&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Tanpa &lt;code&gt;Language Agents&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; cuma bisa jawab berdasarkan pelatihan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dengan &lt;code&gt;Language Agents&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; jadi agen yang bisa nyari solusi, pake kalkulator, atau ngakses data eksternal.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  2. Kemampuan Utama Language Agents
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Berdasarkan gambar, ada tiga kemampuan utama &lt;code&gt;Language Agents&lt;/code&gt;:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;Create plans and "reason"&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Agen ini bisa bikin rencana dan "berpikir" langkah demi langkah. Misalnya, kalau ditanya "Gimana cara bikin aplikasi AI sederhana?", agen bakal buat outline: 1) Pilih model, 2) Siapin data, 3) Coding, dll.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;&lt;code&gt;Take actions in response to plans and the environment&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Setelah bikin rencana, agen bisa eksekusi tindakan berdasarkan situasi. Contoh: Kalau rencananya pake &lt;code&gt;Python&lt;/code&gt;, agen bisa nulis kode atau panggil library yang dibutuhin.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;&lt;code&gt;Are capable of using tools&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Agen bisa pake &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt; eksternal, kayak kalkulator, API, atau database, buat bantu jawab atau selesain tugas. Ini bikin mereka lebih fleksibel daripada &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; biasa.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  3. Metode Terkenal di Language Agents
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Gambar juga ngasih contoh beberapa karya penting di bidang ini. Aku jelasin satu-satu:&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  a. ReAct [Yao et al., 2022]
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Apa itu?&lt;/strong&gt;: &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt; adalah framework iteratif di mana &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; ngeluarin &lt;code&gt;thoughts&lt;/code&gt; (pikiran), lalu ambil &lt;code&gt;actions&lt;/code&gt; (tindakan), dan ngamatin &lt;code&gt;results&lt;/code&gt; (hasil).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Cara kerja&lt;/strong&gt;:

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; mikir: "Aku perlu data buat jawab ini."&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ambil tindakan: Nyari data di &lt;code&gt;corpus&lt;/code&gt; atau panggil &lt;code&gt;tool&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ngamatin hasil: Periksa apakah data cukup, lalu lanjut.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Contoh&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Pertanyaan: "Berapa 5 + 7?"&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;Thought&lt;/code&gt;: "Aku perlu kalkulator."&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;Action&lt;/code&gt;: Panggil &lt;code&gt;tool&lt;/code&gt; kalkulator.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;Result&lt;/code&gt;: "12".&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Kerennya&lt;/strong&gt;: &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt; bikin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; lebih interaktif dan adaptif.&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  b. Toolformer [Schick et al., 2023]
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Apa itu?&lt;/strong&gt;: Teknik pre-training di mana &lt;code&gt;strings&lt;/code&gt; (teks biasa) diganti dengan &lt;code&gt;calls&lt;/code&gt; ke &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt; yang ngasih hasil.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Cara kerja&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Selama pelatihan, &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; dilatih buat ngerti kapan harus panggil &lt;code&gt;tool&lt;/code&gt; (misalnya, API cuaca) daripada nulis teks manual.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Contoh: "Cuaca hari ini" diganti jadi panggil API cuaca, trus hasilnya (misalnya, "25°C") diproses lagi.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Contoh&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Input: "Cuaca di Jakarta?"&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;Toolformer&lt;/code&gt;: Panggil API cuaca → "25°C di Jakarta hari ini."&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Kerennya&lt;/strong&gt;: Bikin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; lebih praktis buat tugas real-time tanpa perlu data pelatihan baru.&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  c. Bootstrapped reasoning [Zelikman et al., 2022]
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Apa itu?&lt;/strong&gt;: Metode yang nyuruh &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; ngeluarin &lt;code&gt;rationalization&lt;/code&gt; (penjelasan langkah) dari proses berpikir, lalu pake data itu buat &lt;code&gt;fine-tuning&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Cara kerja&lt;/strong&gt;:

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Prompt &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; buat jelasin langkah-langkah (misalnya, "Aku tambah 5 + 7 jadi 12").&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Simpen penjelasan ini sebagai data &lt;code&gt;fine-tuning&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Latih ulang &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; biar lebih jago nalar.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Contoh&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Pertanyaan: "Kenapa 5 + 7 = 12?"&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt;: "Aku tambah 5 + 7, step by step: 5 + 2 = 7, 7 + 3 = 10, 10 + 2 = 12."&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Data ini dipake buat improve &lt;code&gt;reasoning&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Kerennya&lt;/strong&gt;: Bikin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; lebih transparan dan terlatih buat nalar logis.&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  4. Kaitan dengan DeepSeek 1.5B
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;&lt;code&gt;DeepSeek 1.5B&lt;/code&gt; yang kamu pake di lokal bisa nggak sih jadi &lt;code&gt;Language Agent&lt;/code&gt;?&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bisa, tapi ada batasannya. Karena cuma 1.5B &lt;code&gt;parameter&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;DeepSeek&lt;/code&gt; udah jago di &lt;code&gt;reasoning&lt;/code&gt; (matematika, &lt;code&gt;coding&lt;/code&gt;), tapi buat jadi agen penuh (bikin rencana, pake &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt;), perlu tambahan:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Integrasi &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt; buat bikin dia mikir dan ambil tindakan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tambahin &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt; sederhana (misalnya, kalkulator atau API lokal) pake framework kayak &lt;code&gt;LangChain&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Optimasi hardware biar prosesnya nggak lelet (misalnya, pake GPU kalau ada).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Tips&lt;/strong&gt;: Coba tes &lt;code&gt;DeepSeek&lt;/code&gt; dengan prompt sederhana kayak "Bikin rencana buat ngerjain soal matematika" dan lihat apakah dia bisa ngeluarin langkah-langkah.&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  5. Catatan Belajar dan Langkah Selanjutnya
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Progres gue&lt;/strong&gt;: Gue sekarang ngerti &lt;code&gt;Language Agents&lt;/code&gt; adalah &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; yang bisa bikin rencana, ambil tindakan, dan pake &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt;. Metode kayak &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Toolformer&lt;/code&gt;, sama &lt;code&gt;Bootstrapped reasoning&lt;/code&gt; nunjukin cara bikin &lt;code&gt;LLM&lt;/code&gt; lebih cerdas.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Rencana berikutnya&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Coba implementasi &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt; sederhana pake &lt;code&gt;DeepSeek 1.5B&lt;/code&gt; di lokal. Misalnya, bikin agen yang mikir dan panggil kalkulator.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Eksplor &lt;code&gt;LangChain&lt;/code&gt; atau library lain buat tambahin &lt;code&gt;tools&lt;/code&gt; ke &lt;code&gt;DeepSeek&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tes &lt;code&gt;Bootstrapped reasoning&lt;/code&gt; dengan prompt langkah-langkah buat latih &lt;code&gt;reasoning&lt;/code&gt; lebih baik.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dalemin detail &lt;code&gt;ReAct&lt;/code&gt; atau coba bikin agen yang interaktif pake &lt;code&gt;Python&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Motivasi&lt;/strong&gt;: &lt;code&gt;Language Agents&lt;/code&gt; bikin AI lebih hidup kayak karakter di game! Dengan &lt;code&gt;DeepSeek&lt;/code&gt;, gue bisa eksperimen bikin agen sederhana di lokal. Ser&lt;/p&gt;

</description>
      <category>ai</category>
      <category>agentaichallenge</category>
    </item>
    <item>
      <title># Belajar AI: Apa Itu RAG (Retrieval-Augmented Generation)? | OCI Generative AI Professional Course #2</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 23 Aug 2025 23:49:25 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/-belajar-ai-apa-itu-rag-retrieval-augmented-generation-oci-generative-ai-professional-course-54eh</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/-belajar-ai-apa-itu-rag-retrieval-augmented-generation-oci-generative-ai-professional-course-54eh</guid>
      <description>&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fu65rdrzov87ubiwaq5yy.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Fu65rdrzov87ubiwaq5yy.png" alt=" " width="800" height="310"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Ini salah satu teknik penting di aplikasi LLM (Large Language Model) yang bikin AI bisa jawab pertanyaan lebih akurat dengan nyari info dari data eksternal. Yuk, kita bedah apa itu RAG, cara kerjanya, dan apakah bener metode yang gue denger (input dokumen → nyari di corpus → LLM jawab) itu cara kerja RAG.&lt;/p&gt;




&lt;p&gt;Belajar AI: Apa Itu RAG (Retrieval-Augmented Generation)?&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  1. Definisi Simpel: Apa Itu RAG?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;RAG adalah teknik yang ngegabungin dua dunia: &lt;strong&gt;pencarian informasi (retrieval)&lt;/strong&gt; dan *&lt;em&gt;generasi teks (generation)&lt;br&gt;
*&lt;/em&gt;.  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Tanpa RAG: LLM kayak temen yang jawab pertanyaan berdasarkan ingetan doang—kadang bener, kadang ngarang (hallucination).&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Dengan RAG: LLM kayak temen yang googling dulu di perpustakaan sebelum jawab, jadi lebih akurat.  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Contoh:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Kamu tanya, &lt;em&gt;"Apa kebijakan terbaru soal AI di Indonesia tahun 2025?"&lt;/em&gt;  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Tanpa RAG: mungkin ngasal berdasarkan data lama.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dengan RAG: model nyari dokumen terbaru (misalnya laporan atau artikel) terus bikin jawaban dari situ.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  2. Cara Kerja RAG
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Metode yang sering disebut (input → corpus → LLM) bener banget sebagai gambaran umum. Lebih detailnya:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Input (dokumen atau pertanyaan)&lt;/strong&gt;  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Kamu kasih input berupa pertanyaan/perintah.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Input diubah jadi vektor embedding.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Query ke Corpus (pencarian di database)&lt;/strong&gt;  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Corpus = kumpulan dokumen yang sudah diubah jadi vektor embedding.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Vektor input dibandingin dengan vektor dokumen di corpus (pakai cosine similarity atau FAISS).
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hasilnya: dokumen yang paling relevan.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Contoh:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
   Input: &lt;em&gt;"Kebijakan AI Indonesia 2025"&lt;/em&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
   Dokumen relevan: &lt;em&gt;"Laporan Kominfo 2025: Regulasi AI di Indonesia"&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;LLM menjawab berdasarkan corpus&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Dokumen relevan + input dimasukin ke LLM.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;LLM bikin jawaban pakai konteks tambahan ini.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Contoh output:&lt;br&gt;&lt;br&gt;
   &lt;em&gt;"Berdasarkan laporan Kominfo 2025, kebijakan AI di Indonesia fokus pada etika penggunaan data dan pengembangan talenta lokal."&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Komponen utama RAG&lt;/strong&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Retriever → nyari dokumen relevan (pakai embedding model).
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Generator → LLM itu sendiri (DeepSeek, GPT-4, LLaMA, dll).
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;Corpus biasanya disimpen di database vektor (contoh: FAISS, Pinecone) biar pencarian cepat.&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  3. Kenapa RAG Penting?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Kelebihan:  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Lebih akurat → kurangi hallucination.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Up-to-date → bisa pake dokumen terbaru tanpa retrain LLM.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Fleksibel → cocok buat chatbot perusahaan, Q&amp;amp;A ilmiah, asisten programmer.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Kelemahan:  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Butuh corpus yang relevan dan berkualitas.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bisa lambat kalau corpus gede dan database nggak dioptimasi.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  4. Kaitan dengan DeepSeek 1.5B
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Bisa nggak bikin RAG dengan DeepSeek 1.5B di lokal? Bisa.  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;DeepSeek jadi bagian &lt;strong&gt;generator&lt;/strong&gt;.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tambahin retriever (misalnya pakai Hugging Face Transformers) dan corpus (file teks atau database vektor).
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Karena DeepSeek 1.5B fokus ke penalaran, RAG bisa melengkapi dia dengan pengetahuan umum dari corpus.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Tantangan:  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Hardware terbatas bikin lambat kalau corpus terlalu besar.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Lebih aman mulai dari corpus kecil (contoh: 10 artikel).
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  5. Catatan Belajar dan Langkah Selanjutnya
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Progres: gue sekarang ngerti RAG = retriever + generator. Flow kerjanya: input → cari di corpus → LLM jawab.  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rencana:  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bikin aplikasi RAG sederhana pakai DeepSeek 1.5B.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Eksperimen dengan 5 artikel AI sebagai corpus.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tes pertanyaan spesifik dan bandingin jawaban dengan/ tanpa RAG.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dalemin database vektor (FAISS, Pinecone) biar performa lebih cepat.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Motivasi: RAG itu kayak nambah superpower ke LLM. Dengan ini, AI bisa jawab pertanyaan berdasarkan dokumen spesifik tanpa perlu model raksasa.  &lt;/p&gt;




</description>
      <category>genai</category>
      <category>openai</category>
      <category>rag</category>
      <category>llm</category>
    </item>
    <item>
      <title># Belajar AI: Memahami Parameter, Embedding, dan Decoder dalam Model Bahasa | OCI Generative AI Professional Course #1</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sat, 23 Aug 2025 08:44:40 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/pembelajaran-ai-memahami-parameter-embedding-dan-decoder-dalam-model-bahasa-49ja</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/pembelajaran-ai-memahami-parameter-embedding-dan-decoder-dalam-model-bahasa-49ja</guid>
      <description>&lt;h1&gt;
  
  
  Belajar AI: Memahami Parameter, Embedding, dan Decoder di Model Bahasa
&lt;/h1&gt;

&lt;p&gt;Semua ini berawal dari pengalaman gue nyobain DeepSeek 1.5B di laptop, dan penasaran apa sih artinya 1.5 miliar parameter, terus gimana kata-kata bisa jadi vektor, sampe cara model ngeluarin teks. Yuk, kita bongkar bareng!&lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  1. Apa Itu Parameter di Model AI?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Saat gue download DeepSeek 1.5B, gue notice dia punya 1.5 miliar parameter. Apa sih itu?&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Parameter itu kayak "sinaps" di otak AI.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Secara teknis: ini adalah weights (bobot) dalam neural network yang nyimpen pola dari data pelatihan.
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bisa dibayangin kayak koneksi di otak yang bikin AI bisa "berpikir".
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;1.5B parameter berarti model punya 1,5 miliar koneksi.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Ini menentukan seberapa kompleks model bisa nangkep informasi.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Makin banyak parameter = makin besar "otaknya", tapi butuh hardware lebih kuat.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Tapi, besarnya parameter nggak otomatis bikin AI super pintar. Kecerdasan tergantung pada:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Data pelatihan
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kualitas pelatihan
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Arsitektur
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Kesimpulan&lt;/strong&gt;: Parameter itu ukuran kapasitas AI, tapi ilmu yang dimiliki tergantung data dan pelatihan.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
DeepSeek 1.5B lebih cocok buat soal logika atau coding daripada jadi ensiklopedia berjalan.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Tips eksperimen: coba tes DeepSeek 1.5B di lokal dengan soal matematika SMA atau coding sederhana.  &lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  2. Gimana Kata Jadi Vektor? (Encoding dan Embedding)
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Pernah penasaran gimana AI ngerti kata kayak kucing atau lari? Jawabannya adalah embedding, yaitu cara AI ubah kata jadi vektor numerik.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Proses:
&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Tokenisasi  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Kalimat: &lt;code&gt;Kucing suka bermain&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Token: &lt;code&gt;["Kucing", "suka", "bermain"]&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Mapping ke ID Token  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;code&gt;kucing → ID 1234&lt;/code&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;code&gt;suka → ID 567&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Embedding Layer  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;code&gt;kucing → [0.23, -0.15, 0.67, ...]&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Positional Encoding  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Biar model ngerti urutan kata.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Contextual Embedding  &lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Lewat attention, kata yang sama punya makna beda tergantung konteks.
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Kenapa penting?&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Embedding bikin AI bisa paham hubungan antar kata.  &lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  3. Proses Decoder: Ngubah Vektor Jadi Teks
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Decoder adalah bagian model yang ngubah vektor embedding jadi teks.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
DeepSeek, GPT-4, dan LLaMA pake arsitektur decoder-only (autoregressive).&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Prosesnya:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Input diubah jadi token &amp;amp; embedding
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Masuk ke transformer decoder dengan masked self-attention
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Model hitung probabilitas token berikutnya
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Pilih token → ubah ke kata
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ulangi sampai selesai
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  4. Token dan Pricelist OpenAI
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Token = unit teks yang diproses AI (kata, bagian kata, atau tanda baca).  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;1 juta token ≈ 750k–800k kata dalam bahasa Inggris.  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;OpenAI ngitung biaya API berdasarkan token.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
DeepSeek 1.5B di lokal gratis, tapi kecepatannya terbatas hardware.  &lt;/p&gt;




&lt;h2&gt;
  
  
  5. Catatan Belajar dan Langkah Selanjutnya
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Progres: sekarang gue ngerti parameter = kapasitas AI, embedding = ubah kata jadi vektor, decoder = bikin teks dari vektor.  &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Rencana:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Tes DeepSeek dengan soal matematika/coding
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Coba input dengan konteks berbeda buat lihat embedding
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Eksplor API OpenAI atau model lain kayak LLaMA
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dalemin soal attention mechanism atau coba visualisasi embedding
&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;Motivasi: belajar AI itu kayak bongkar mainan baru—tiap langkah bikin penasaran.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>genai</category>
      <category>parameter</category>
      <category>decoding</category>
      <category>llm</category>
    </item>
    <item>
      <title>Using OWASP ZAP in Docker for DevSecOps Workflow</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 11 Aug 2025 02:32:51 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/menggunakan-owasp-zap-di-docker-untuk-devsecops-workflow-24n2</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/menggunakan-owasp-zap-di-docker-untuk-devsecops-workflow-24n2</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  Why OWASP ZAP?
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;OWASP ZAP (&lt;strong&gt;Zed Attack Proxy&lt;/strong&gt;) is one of the most popular open-source tools for web application &lt;em&gt;security testing&lt;/em&gt;.&lt;br&gt;
It’s a perfect fit for a &lt;strong&gt;DevSecOps&lt;/strong&gt; workflow because it can be used for:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Automated scanning&lt;/strong&gt; in the CI/CD pipeline&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Manual security testing&lt;/strong&gt; via GUI/Web UI&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Baseline scan&lt;/strong&gt; to check for common vulnerabilities&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Running ZAP in Docker
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;To avoid the hassle of manual installation, we’ll use the &lt;strong&gt;Docker container&lt;/strong&gt; version.&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;
  
  
  Pull the latest image
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;The old repository &lt;code&gt;owasp/zap2docker-stable&lt;/code&gt; is deprecated, now use:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;docker pull ghcr.io/zaproxy/zaproxy:stable
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;If successful, the output will include multiple &lt;code&gt;Pull complete&lt;/code&gt; lines.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Running ZAP with Web UI
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;We can run &lt;strong&gt;ZAP WebSwing&lt;/strong&gt; so it’s accessible directly from the browser:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;docker run &lt;span class="nt"&gt;-u&lt;/span&gt; zap &lt;span class="nt"&gt;-p&lt;/span&gt; 8080:8080 ghcr.io/zaproxy/zaproxy:stable zap-webswing.sh
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;ZAP will be available at &lt;code&gt;http://localhost:8080&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  CLI Mode for Automation
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;If you want to integrate it into your CI/CD pipeline, usually it’s enough to run the CLI command:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;docker run &lt;span class="nt"&gt;-u&lt;/span&gt; zap ghcr.io/zaproxy/zaproxy:stable zap-baseline.py &lt;span class="nt"&gt;-t&lt;/span&gt; https://targetwebsite.com
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;The scan output can be exported in HTML or XML format.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Important Tips
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Make sure &lt;strong&gt;port 8080&lt;/strong&gt; is not being used by another application.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;If your internet connection is unstable, Docker will &lt;em&gt;resume&lt;/em&gt; layer downloads, so you don’t have to start from scratch.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Use a &lt;strong&gt;baseline scan&lt;/strong&gt; in early development, and a &lt;strong&gt;full scan&lt;/strong&gt; before production release.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Official Resources
&lt;/h2&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.zaproxy.org/docs/docker/" rel="noopener noreferrer"&gt;OWASP ZAP Official Docs&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://github.com/zaproxy/zaproxy" rel="noopener noreferrer"&gt;ZAP GitHub Repo&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Conclusion&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;
Integrating &lt;strong&gt;OWASP ZAP&lt;/strong&gt; into your DevSecOps workflow will improve application security without slowing down development.&lt;br&gt;
With Docker, setup is super fast, letting you focus directly on testing.&lt;/p&gt;




&lt;p&gt;Do you want me to also make a &lt;strong&gt;more concise, developer-focused version&lt;/strong&gt; so it works well as a quick-start guide?&lt;/p&gt;

</description>
      <category>devsecops</category>
      <category>systemsecurity</category>
      <category>webdev</category>
    </item>
    <item>
      <title>Read Input Until EOF (End-of-File) and Number Your Lines Effortlessly | Competitive Programming Java</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Sun, 01 Sep 2024 06:23:35 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/read-input-until-eof-end-of-file-and-number-your-lines-effortlessly-competitive-programming-java-1egb</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/read-input-until-eof-end-of-file-and-number-your-lines-effortlessly-competitive-programming-java-1egb</guid>
      <description>&lt;h2&gt;
  
  
  How to Read Input Until End of File (EOF) in Java
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;When dealing with input in Java, there might be situations where you don't know the number of lines you're going to read in advance. This is common in coding challenges or scenarios where you're reading from a file or stream until the end. In this post, I’ll show you a simple way to handle this using Java.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Problem Overview
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Imagine you're given an unknown number of lines as input. Your task is to read all the lines until the end-of-file (EOF) and print each line, prefixed with its line number.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Here's what the input/output looks like:&lt;/p&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  Input:
&lt;/h4&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight java"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nc"&gt;Hello&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;world&lt;/span&gt;
&lt;span class="no"&gt;I&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;am&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;file&lt;/span&gt;
&lt;span class="nc"&gt;Read&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;me&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;until&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;of&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;file&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h4&gt;
  
  
  Output:
&lt;/h4&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight java"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Hello&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;world&lt;/span&gt;
&lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt; &lt;span class="no"&gt;I&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;am&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;file&lt;/span&gt;
&lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Read&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;me&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;until&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;end&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;of&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;file&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  The Java Approach
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Java provides a handy way to handle such problems with the Scanner class and its hasNext() method. This method allows us to read input until there's no more data to read (EOF).&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Code Solution
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;Let’s dive straight into the code:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight java"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nn"&gt;java.io.*&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="kn"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nn"&gt;java.util.*&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;class&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Solution&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;public&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;static&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;void&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;String&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;[]&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;args&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nc"&gt;Scanner&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;sc&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;new&lt;/span&gt; &lt;span class="nc"&gt;Scanner&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;System&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;in&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;);&lt;/span&gt;

        &lt;span class="k"&gt;for&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="kt"&gt;int&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;sc&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;hasNext&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;();&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;++)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;      
            &lt;span class="nc"&gt;String&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;sc&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;nextLine&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;();&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nc"&gt;System&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;out&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;println&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;i&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="s"&gt;" "&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;+&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;line&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;);&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;

        &lt;span class="n"&gt;sc&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;close&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Explanation
&lt;/h3&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;Import Required Packages: We import java.util.Scanner to use the Scanner class for reading input.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;Initialize Scanner: We create a Scanner object to read from standard input (System.in).&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;Read Until EOF: The for loop is designed to read lines until there's no more input. The condition sc.hasNext() checks if there's more input to read. If there is, it reads the next line with sc.nextLine().&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;Print with Line Number: For every line read, we print it along with its line number. We use a loop counter i that starts from 1 and increments with each iteration.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p&gt;Close Scanner: Although not strictly necessary here, it's a good practice to close the Scanner when you're done to avoid resource leaks.&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Key Takeaways
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;The Scanner class in Java, with its hasNext() method, is a great tool for reading input until EOF.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Use sc.nextLine() to read each line of input.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Keep track of the line number using a simple counter.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Final Thoughts
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;This approach is simple yet effective for reading an unknown number of lines until EOF in Java. It comes in handy during competitive programming, file reading tasks, or any situation where you're dealing with streams of data.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Happy coding! 🚀
&lt;/h2&gt;

</description>
      <category>java</category>
      <category>competativeprogramming</category>
      <category>hackerrank</category>
      <category>opensource</category>
    </item>
    <item>
      <title>Fetching and Displaying Dynamic Product Data in Next.js with Prisma</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 26 Aug 2024 13:56:55 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/fetching-and-displaying-dynamic-product-data-in-nextjs-with-prisma-19jb</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/fetching-and-displaying-dynamic-product-data-in-nextjs-with-prisma-19jb</guid>
      <description>

&lt;p&gt;In this tutorial, ill build a dynamic product page using Next.js and Prisma.ill fetch data based on the selected category and display it using a visually appealing card layout.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  1. Setting Up Dynamic Routes
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Next.js allows us to create dynamic routes easily. We'll set up a dynamic route that will render products based on the selected category.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  Creating the Dynamic Route
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;First, create a new file under the &lt;code&gt;app/products/[category]/page.tsx&lt;/code&gt; directory. This file will handle rendering the products for the selected category.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  &lt;code&gt;app/products/[category]/page.tsx&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight typescript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;notFound&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next/navigation&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;type&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CategoryTypes&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@prisma/client&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;React&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;react&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;prisma&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/app/lib/db&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ProductCard&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/app/components/ProductCard&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;getData&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;category&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;let&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;switch &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;category&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;case&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;template&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;template&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;case&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;uikit&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;uikit&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;case&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;icon&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;icon&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;case&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;undefined&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;break&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nl"&gt;default&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;
            &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;notFound&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;prisma&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;findMany&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;where&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;category&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;input&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;as&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CategoryTypes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;select&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;CategoryPage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;params&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nl"&gt;params&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;category&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;})&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;getData&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;params&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;category&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;section&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;max-w-7xl mx-auto px-4 md:px-8&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;grid grid-cols-1 lg:grid-cols-3 sm:grid-cols-2 gap-10 mt-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;ProductCard&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;product&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="sr"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="p"&gt;))}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/section&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Explanation
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Dynamic Routing:&lt;/strong&gt; The &lt;code&gt;[category]&lt;/code&gt; in the file name tells Next.js to treat this segment as a variable. Based on this variable, we'll fetch and display products.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Fetching Data:&lt;/strong&gt; The &lt;code&gt;getData&lt;/code&gt; function retrieves products based on the category. It handles categories like "template", "uikit", "icon", and "all".&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Rendering Cards:&lt;/strong&gt; The &lt;code&gt;ProductCard&lt;/code&gt; component is used to display each product in a grid layout.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  2. Creating the Product Card Component
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;To present the products, we need a &lt;code&gt;ProductCard&lt;/code&gt; component that displays product details in a card format.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  &lt;code&gt;app/components/ProductCard.tsx&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight typescript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;React&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;react&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Image&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next/image&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Carousel&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CarouselContent&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CarouselItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CarouselNext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;CarouselPrevious&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/components/ui/carousel&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Link&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next/link&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Button&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/components/ui/button&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kr"&gt;interface&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;iAppProps&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;ProductCard&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;images&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;iAppProps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;rounded-lg p-2 w-full h-full flex flex-col justify-between items-center bg-white shadow-md&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Carousel&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CarouselContent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CarouselItem&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;relative h-[230px] w-full&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Image&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;alt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;Product image&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;src&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;width&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;230&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;height&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;230&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;quality&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;75&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
                                    &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;shadow-md object-cover w-full h-full rounded-lg&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
                            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/CarouselItem&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                    &lt;span class="p"&gt;))}&lt;/span&gt;
                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/CarouselContent&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;images&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CarouselPrevious&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;ml-16&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;CarouselNext&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;mr-16&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/Carousel&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;flex flex-col gap-y-2 p-2 items-end justify-start text-left h-full&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;flex justify-between items-start mt-2 gap-x-3 w-full&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h1&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-md font-bold text-wrap&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/h1&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h3&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;inline-flex items-center rounded-full bg-primary/10 px-2 py-1 text-sm font-medium text-primary ring-1 ring-inset ring-primary/10&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;$&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;span&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;font-semibold&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;price&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/span&amp;gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h3&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;p&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;text-neutral-600 text-sm text-left line-clamp-2&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;smallDescription&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/p&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;items-end justify-end pt-2&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Button&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;rounded-lg hover:shadow-lg hover:scale-105 transition-all duration-300 &lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Link&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`/product/&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;View&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Details&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/Link&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/Button&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Explanation
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Image Carousel:&lt;/strong&gt; Displays multiple images for each product. Users can navigate through images using the carousel controls.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Product Details:&lt;/strong&gt; Shows the product's name, price, and a brief description.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;View Details Button:&lt;/strong&gt; Links to a detailed product view page.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  3. Adding Navigation Links
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;To enable navigation between different categories, create a &lt;code&gt;NavbarLinks&lt;/code&gt; component.&lt;/p&gt;

&lt;h3&gt;
  
  
  &lt;code&gt;app/components/NavbarLinks.tsx&lt;/code&gt;
&lt;/h3&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight typescript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;use client&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;cn&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/lib/utils&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Link&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next/link&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;usePathname&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next/navigation&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;React&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;react&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;navdata&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;Home&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;Templates&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; 
        &lt;span class="na"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/products/template&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;UI Kits&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/products/uikit&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;Icons&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/products/icon&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;NavbarLinks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;location&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;usePathname&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;hidden md:flex justify-center items-center col-span-6 gap-x-9 text-md md:text-sm text-neutral-600&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;navdata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
                &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Link&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;cn&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="nx"&gt;location&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;bg-orange-100/60 font-medium bg-opacity-100 py-1 px-2 transition-all duration-300 rounded-full text-orange-400&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;hover:text-orange-400 duration-300&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
                    &lt;span class="p"&gt;)}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/h1&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/Link&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;                &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;})}&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;    &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Explanation
&lt;/h3&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Navigation Links:&lt;/strong&gt; Provides links to different product categories. Highlights the currently active category based on the URL.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Conclusion
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;In this tutorial, we set up a dynamic route in Next.js to display products based on the selected category. We created a &lt;code&gt;ProductCard&lt;/code&gt; component to present products and added a navigation bar to switch between categories. &lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Feel free to adapt these components and routing strategies to fit your specific project needs. Happy coding!&lt;/p&gt;




</description>
      <category>nextjs</category>
      <category>frontend</category>
      <category>backend</category>
      <category>prisma</category>
    </item>
    <item>
      <title>Building a Type-Safe Form in NextJs with Zod</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Thu, 22 Aug 2024 11:11:00 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/building-a-type-safe-form-in-react-with-zod-19pp</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/building-a-type-safe-form-in-react-with-zod-19pp</guid>
      <description>&lt;p&gt;Forms are a crucial part of any web application, and building them in a type-safe manner ensures fewer bugs and better maintainability. In this blog post, we'll create a complete form in React using TypeScript and Zod for validation. All the code will be contained in a single file for simplicity.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;What is Zod?&lt;br&gt;
Zod is a TypeScript-first schema declaration and validation library. It allows you to define schemas for your data, which can then be used to validate inputs in a type-safe manner. This makes Zod an excellent choice for validating forms in React applications.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Setting Up the Project&lt;br&gt;
If you haven't already, you'll need to install React, TypeScript, and Zod in your project:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;npm &lt;span class="nb"&gt;install &lt;/span&gt;react react-dom typescript zod
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Now, let's create a simple form that collects a user's first name, last name, and email, with validation for each field.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;The Code&lt;br&gt;
Here's the complete code for the form component:&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;typescript&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;import React, &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt; useState &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; from &lt;span class="s1"&gt;'react'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
import &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt; z &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; from &lt;span class="s1"&gt;'zod'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

// Define the schema using Zod
const formSchema &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; z.object&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt;
  firstName: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.min&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;1, &lt;span class="s2"&gt;"First Name is required"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
  lastName: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.min&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;1, &lt;span class="s2"&gt;"Last Name is required"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
  email: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.email&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"Invalid email address"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
&lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

// TypeScript &lt;span class="nb"&gt;type &lt;/span&gt;derived from the Zod schema
&lt;span class="nb"&gt;type &lt;/span&gt;FormData &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; z.infer&amp;lt;typeof formSchema&amp;gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="nb"&gt;export &lt;/span&gt;default &lt;span class="k"&gt;function &lt;/span&gt;ZodForm&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
  // State to manage form input values
  const &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;formData, setFormData] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; useState&amp;lt;FormData&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt;
    firstName: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
    lastName: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
    email: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
  &lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  // State to manage form errors
  const &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;formErrors, setFormErrors] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; useState&amp;lt;Partial&amp;lt;FormData&amp;gt;&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;({})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  // Handle input changes
  const handleInputChange &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;event: React.ChangeEvent&amp;lt;HTMLInputElement&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
    const &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt; name, value &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; event.target&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    setFormData&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt; ...formData, &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;name]: value &lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  // Handle form submission
  const handleSubmit &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;event: React.FormEvent&amp;lt;HTMLFormElement&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
    event.preventDefault&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    // Validate form data using Zod
    const result &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; formSchema.safeParse&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;formData&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

    &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(!&lt;/span&gt;result.success&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
      // If validation fails, &lt;span class="nb"&gt;set &lt;/span&gt;errors
      const errors: Partial&amp;lt;FormData&amp;gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      result.error.errors.forEach&lt;span class="o"&gt;((&lt;/span&gt;error&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
        &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;error.path[0]&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
          errors[error.path[0] as keyof FormData] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; error.message&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      setFormErrors&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;errors&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
      // If validation succeeds, clear errors and handle form submission
      setFormErrors&lt;span class="o"&gt;({})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      alert&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'Form submitted successfully!'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      console.log&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;result.data&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;
    &amp;lt;form &lt;span class="nv"&gt;onSubmit&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;handleSubmit&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"max-w-sm mx-auto mt-10"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &amp;lt;div &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mb-4"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &amp;lt;label &lt;span class="nv"&gt;htmlFor&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"firstName"&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"block text-sm font-medium text-gray-700"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          First Name
        &amp;lt;/label&amp;gt;
        &amp;lt;input
          &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"text"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"firstName"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"firstName"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;formData.firstName&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;handleInputChange&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mt-1 block w-full p-2 border border-gray-300 rounded-md"&lt;/span&gt;
        /&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;formErrors.firstName &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;
          &amp;lt;p &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"text-red-500 text-sm mt-1"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;{&lt;/span&gt;formErrors.firstName&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;)}&lt;/span&gt;
      &amp;lt;/div&amp;gt;

      &amp;lt;div &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mb-4"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &amp;lt;label &lt;span class="nv"&gt;htmlFor&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"lastName"&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"block text-sm font-medium text-gray-700"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          Last Name
        &amp;lt;/label&amp;gt;
        &amp;lt;input
          &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"text"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"lastName"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"lastName"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;formData.lastName&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;handleInputChange&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mt-1 block w-full p-2 border border-gray-300 rounded-md"&lt;/span&gt;
        /&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;formErrors.lastName &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;
          &amp;lt;p &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"text-red-500 text-sm mt-1"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;{&lt;/span&gt;formErrors.lastName&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;)}&lt;/span&gt;
      &amp;lt;/div&amp;gt;

      &amp;lt;div &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mb-4"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &amp;lt;label &lt;span class="nv"&gt;htmlFor&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"email"&lt;/span&gt; &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"block text-sm font-medium text-gray-700"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          Email
        &amp;lt;/label&amp;gt;
        &amp;lt;input
          &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"email"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nb"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"email"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"email"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;formData.email&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;={&lt;/span&gt;handleInputChange&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"mt-1 block w-full p-2 border border-gray-300 rounded-md"&lt;/span&gt;
        /&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;formErrors.email &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;
          &amp;lt;p &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"text-red-500 text-sm mt-1"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;{&lt;/span&gt;formErrors.email&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;
        &lt;span class="o"&gt;)}&lt;/span&gt;
      &amp;lt;/div&amp;gt;

      &amp;lt;button
        &lt;span class="nb"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"submit"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="nv"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"w-full bg-blue-500 text-white py-2 px-4 rounded-md"&lt;/span&gt;
      &lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        Submit
      &amp;lt;/button&amp;gt;
    &amp;lt;/form&amp;gt;
  &lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Explanation&lt;br&gt;
Let's break down what's happening in the code:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Defining the Schema with Zod
We start by defining a schema using Zod. This schema enforces the rules for each form field. For instance, firstName and lastName are required fields, and email must be a valid email address.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;typescript&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;const formSchema &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; z.object&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt;
  firstName: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.min&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;1, &lt;span class="s2"&gt;"First Name is required"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
  lastName: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.min&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;1, &lt;span class="s2"&gt;"Last Name is required"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
  email: z.string&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;.email&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;"Invalid email address"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;,
&lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Managing State
We manage the form data using React's useState hook. This allows us to keep track of the user's input and any validation errors.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;typescript&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;const &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;formData, setFormData] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; useState&amp;lt;FormData&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt;
  firstName: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
  lastName: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
  email: &lt;span class="s1"&gt;''&lt;/span&gt;,
&lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;





&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;const &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;formErrors, setFormErrors] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; useState&amp;lt;Partial&amp;lt;FormData&amp;gt;&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;({})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Handling Input Changes
The handleInputChange function updates the state as the user types in each input field.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;typescript&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;const handleInputChange &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;event: React.ChangeEvent&amp;lt;HTMLInputElement&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
  const &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt; name, value &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; event.target&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  setFormData&lt;span class="o"&gt;({&lt;/span&gt; ...formData, &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt;name]: value &lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Handling Form Submission
When the form is submitted, we validate the data using Zod's safeParse method. If the validation fails, we display error messages next to the relevant fields. If the validation succeeds, we proceed with form submission (in this case, simply logging the data and displaying an alert).&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;p&gt;typescript&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;const handleSubmit &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;event: React.FormEvent&amp;lt;HTMLFormElement&amp;gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
  event.preventDefault&lt;span class="o"&gt;()&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  const result &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; formSchema.safeParse&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;formData&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(!&lt;/span&gt;result.success&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
    const errors: Partial&amp;lt;FormData&amp;gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    result.error.errors.forEach&lt;span class="o"&gt;((&lt;/span&gt;error&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;error.path[0]&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
        errors[error.path[0] as keyof FormData] &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; error.message&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="o"&gt;})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    setFormErrors&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;errors&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;{&lt;/span&gt;
    setFormErrors&lt;span class="o"&gt;({})&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    alert&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;'Form submitted successfully!'&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    console.log&lt;span class="o"&gt;(&lt;/span&gt;result.data&lt;span class="o"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;span class="o"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Conclusion&lt;br&gt;
In this post, we created a fully functional and type-safe form using React, TypeScript, and Zod. This setup ensures that your form handles user input and validation in a robust manner. By leveraging Zod, you can easily extend this approach to more complex forms and validation rules.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>nextjs</category>
      <category>input</category>
      <category>zod</category>
      <category>tutorial</category>
    </item>
    <item>
      <title>Adding efficient Blog Search Functionality with Tailwind CSS and React Nextjs</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Mon, 12 Aug 2024 06:16:24 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/adding-efficient-blog-search-functionality-with-tailwind-css-and-react-nextjs-1mn0</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/adding-efficient-blog-search-functionality-with-tailwind-css-and-react-nextjs-1mn0</guid>
      <description>&lt;p&gt;In my recent project portfolio, I focused on improving the user experience by implementing a real-time search filter for blog content. This feature allows users to quickly find relevant posts by filtering through blog titles and descriptions as they type, resulting in a more efficient and user-friendly interface.&lt;/p&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  &lt;strong&gt;State Management with &lt;code&gt;useState&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;
&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;The first step in building the search functionality was to manage the user’s input dynamically. For this, I used React’s &lt;code&gt;useState&lt;/code&gt; hook to store the search term:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight jsx"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;setSearchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useState&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;This state variable, &lt;code&gt;searchTerm&lt;/code&gt;, holds the current value of the text entered by the user in the search input field. As the user types, this state is updated in real-time, providing the foundation for the filtering logic.&lt;/p&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  &lt;strong&gt;Filtering Logic with &lt;code&gt;useEffect&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;
&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;To filter the list of blogs based on the search term, I used the &lt;code&gt;useEffect&lt;/code&gt; hook. This ensures that every time the &lt;code&gt;searchTerm&lt;/code&gt; or the list of blogs (&lt;code&gt;blogs&lt;/code&gt;) changes, the filtering logic is executed:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight jsx"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="nf"&gt;useEffect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;filtered&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; 
    &lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;setFilteredBlogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;filtered&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;Here's how it works:&lt;/p&gt;

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Normalization&lt;/strong&gt;: The search term and the blog data are converted to lowercase to make the search case-insensitive.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Filtering&lt;/strong&gt;: The &lt;code&gt;filter&lt;/code&gt; method is applied to the &lt;code&gt;blogs&lt;/code&gt; array, returning only those blog items where the title or description contains the search term.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Updating State&lt;/strong&gt;: The filtered list is stored in a new state variable, &lt;code&gt;filteredBlogs&lt;/code&gt;, ensuring the UI only displays relevant results.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  &lt;strong&gt;Designing the Input Component with Tailwind CSS&lt;/strong&gt;
&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;The next step was to design an intuitive and responsive input field using Tailwind CSS. One challenge was ensuring the input field had a distinct border color that changes when focused, especially in different themes like dark mode.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Here’s how I implemented it:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight jsx"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"relative w-40"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"absolute inset-0 border-4 border-blue-500 rounded-lg pointer-events-none transition-all duration-200 focus-within:border-blue-700"&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;input&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"text"&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;placeholder&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"Search blogs..."&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setSearchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"w-full h-full p-2 rounded-lg bg-black/[.05] dark:bg-white/[.05] text-black/80 dark:text-white/80 focus:outline-none"&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Wrapper &lt;code&gt;div&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;: This &lt;code&gt;div&lt;/code&gt; wraps the input field and contains the customizable border.

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;border-4 border-blue-500&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;: Adds a thick blue border by default.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;focus-within:border-blue-700&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;: Changes the border color to a darker blue when the input field is focused, providing a clear visual indication.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;li&gt;

&lt;strong&gt;Input Field&lt;/strong&gt;:

&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;w-full h-full&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;: Ensures the input field occupies the full width and height of its container, creating a seamless design.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;&lt;code&gt;focus:outline-none&lt;/code&gt;&lt;/strong&gt;: Removes the default outline to rely solely on the custom border effect.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;


&lt;/li&gt;

&lt;/ul&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  &lt;strong&gt;Bringing It All Together&lt;/strong&gt;
&lt;/h4&gt;

&lt;p&gt;The combination of &lt;code&gt;useState&lt;/code&gt; for managing input, &lt;code&gt;useEffect&lt;/code&gt; for filtering logic, and Tailwind CSS for styling, results in a robust and visually appealing search functionality. Here’s a brief walkthrough of how it all connects:&lt;/p&gt;

&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;User Input&lt;/strong&gt;: As the user types in the search box, &lt;code&gt;searchTerm&lt;/code&gt; is updated in real-time.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Filtering&lt;/strong&gt;: The &lt;code&gt;useEffect&lt;/code&gt; hook triggers, filtering the blog list based on the updated &lt;code&gt;searchTerm&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Rendering&lt;/strong&gt;: The filtered list (&lt;code&gt;filteredBlogs&lt;/code&gt;) is rendered, showing only the relevant blog posts.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;strong&gt;Responsive Design&lt;/strong&gt;: The input field and search results are styled using Tailwind CSS, ensuring the interface remains clean and user-friendly across all devices.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;h4&gt;
  
  
  &lt;strong&gt;Conclusion&lt;/strong&gt;
&lt;/h4&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Full of my code in Blog.tsx
&lt;/h2&gt;



&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight jsx"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;use client&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;fetcher&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../../../services/fetcher&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;clsx&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;clsx&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;motion&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;framer-motion&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useSWR&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;swr&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useEffect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useState&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;react&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;EmptyState&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/common/components/elements/EmptyState&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;LoadingCard&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/common/components/elements/LoadingCard&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;DEVTO_BLOG_API&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/common/constants&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;@/common/types/blog&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useBlogView&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../../../stores/blog-view&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useIsMobile&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../../../hooks/useIsMobile&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogCard&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./BlogCard&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogListHeader&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;./BlogListHeader&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;function&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;Blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isMobile&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;useIsMobile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;setSearchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useState&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;''&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;filteredBlogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;setFilteredBlogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;useState&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;([]);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;setViewOption&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;useBlogView&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isLoading&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;useSWR&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;DEVTO_BLOG_API&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;fetcher&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;revalidateOnMount&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;});&lt;/span&gt;

  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[]&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;?.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;collection_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="kc"&gt;null&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;

  &lt;span class="c1"&gt;// UseEffect untuk memperbarui filteredBlogs setiap kali searchTerm atau blogs berubah&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nf"&gt;useEffect&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;();&lt;/span&gt;
    &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;filtered&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;filter&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="na"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; 
      &lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;title&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;blog&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;toLowerCase&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;().&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;includes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTermLower&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nf"&gt;setFilteredBlogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;filtered&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;isLoading&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clsx&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
          &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;gap-5 sm:gap-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;list&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isMobile&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;flex flex-col&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;grid grid-cols-2 sm:!gap-5&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;2&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;].&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
          &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;LoadingCard&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;view&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;if &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;blogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;length&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;isLoading&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;EmptyState&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;message&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"No Data"&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;!&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;isMobile&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;&amp;amp;&amp;amp;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BlogListHeader&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;viewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;setViewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;setViewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;
        &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;clsx&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
          &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;mt-6 gap-5 sm:gap-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
          &lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;===&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;list&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;isMobile&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;?&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;flex flex-col&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;grid grid-cols-2&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;input&lt;/span&gt;
          &lt;span class="na"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"text"&lt;/span&gt;
          &lt;span class="na"&gt;placeholder&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"Search blogs..."&lt;/span&gt;
          &lt;span class="na"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;searchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="na"&gt;onChange&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;setSearchTerm&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;e&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="na"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s"&gt;"w-40 rounded-lg border border-neutral-300 dark:border-neutral-600 text-black/80 dark:text-white/80 bg-black/[.05] dark:bg-white/[.05] col-span-full hover:bg-black/10 dark:hover:bg-white/10 focus:border-blue-500 dark:focus:border-blue-500 focus:outline-none p-2"&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;filteredBlogs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;((&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;BlogItem&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;index&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
          &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;initial&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;opacity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.8&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;animate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;opacity&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;scale&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mi"&gt;1&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
            &lt;span class="na"&gt;transition&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;duration&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.3&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;delay&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;index&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;*&lt;/span&gt; &lt;span class="mf"&gt;0.1&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
          &lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
            &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nc"&gt;BlogCard&lt;/span&gt; &lt;span class="na"&gt;view&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;viewOption&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="si"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;...&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;item&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;motion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="p"&gt;))&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;
      &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;/&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;&amp;lt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;This enhanced search functionality not only improves the user experience by making content more accessible but also showcases the flexibility of combining React and Tailwind CSS. Whether dealing with large datasets or simply aiming to provide a more intuitive user interface, this approach ensures high performance and a seamless user experience.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>filter</category>
      <category>nextjs</category>
      <category>tutorial</category>
      <category>portfolio</category>
    </item>
    <item>
      <title>Fetching GitHub Repository Information with Next.js and TypeScript</title>
      <dc:creator>Mohammad Ezzeddin Pratama</dc:creator>
      <pubDate>Wed, 07 Aug 2024 23:15:56 +0000</pubDate>
      <link>https://forem.com/ezzeddinp/fetching-github-repository-information-with-nextjs-and-typescript-17ek</link>
      <guid>https://forem.com/ezzeddinp/fetching-github-repository-information-with-nextjs-and-typescript-17ek</guid>
      <description>&lt;p&gt;&lt;a href="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Flcnu9k14avly0p54d3s9.png" class="article-body-image-wrapper"&gt;&lt;img src="https://media2.dev.to/dynamic/image/width=800%2Cheight=%2Cfit=scale-down%2Cgravity=auto%2Cformat=auto/https%3A%2F%2Fdev-to-uploads.s3.amazonaws.com%2Fuploads%2Farticles%2Flcnu9k14avly0p54d3s9.png" alt=" " width="733" height="418"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br&gt;
In this guide, we'll learn how to fetch and display GitHub repository information using Next.js and TypeScript. We'll use the GitHub API to get data and render it in a stylish manner using TailwindCSS.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;
  
  
  Step 1: Set Up Your Next.js Project
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;If you don't have a Next.js project, create one with TypeScript:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;npx create-next-app my-github-portfolio &lt;span class="nt"&gt;--typescript&lt;/span&gt;
&lt;span class="nb"&gt;cd &lt;/span&gt;my-github-portfolio
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Step 2: Install Axios
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;We will use Axios to make HTTP requests to the GitHub API. Install it using npm:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;npm &lt;span class="nb"&gt;install &lt;/span&gt;axios
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Step 3: Create GitHub API Service
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Create a new file &lt;code&gt;services/github.ts&lt;/code&gt; to handle API requests:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight typescript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;axios&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;axios&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;GITHUB_API_URL&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;https://api.github.com&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;getUserProfile&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;axios&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;GITHUB_API_URL&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/users/&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;getUserRepositories&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;axios&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;get&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;GITHUB_API_URL&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/users/&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/repos`&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;response&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;data&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Step 4: Fetch Data in Your Page Component
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;In your page component (e.g., &lt;code&gt;pages/index.tsx&lt;/code&gt;), use &lt;code&gt;getStaticProps&lt;/code&gt; to fetch data from the GitHub API:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight typescript"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;GetStaticProps&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;next&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;import&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;getUserProfile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;getUserRepositories&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;from&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;../services/github&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;

&lt;span class="kr"&gt;interface&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Repository&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;number&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;html_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kr"&gt;interface&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ProfileProps&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;avatar_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;bio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
    &lt;span class="nl"&gt;html_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="kr"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
  &lt;span class="nl"&gt;repositories&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Repository&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[];&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;

&lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Home&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;({&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;repositories&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;}:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;ProfileProps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;)&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="k"&gt;return &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;container mx-auto p-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
      &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;flex items-center space-x-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;img&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;src&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;avatar_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;alt&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;w-16 h-16 rounded-full&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;/&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h1&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-2xl font-bold&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/h1&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;          &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;bio&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/p&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;          &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;html_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-blue-500&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;GitHub&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Profile&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/a&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;      &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;      &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;mt-8&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h2&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-xl font-semibold&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;Repositories&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/h2&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;grid grid-cols-1 md:grid-cols-2 lg:grid-cols-3 gap-4 mt-4&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
          &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repositories&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nf"&gt;map&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repo&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;
            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;div&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;key&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;p-4 border rounded-lg&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
              &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;h3&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-lg font-bold&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;
                &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;a&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;href&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;html_url&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;className&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;text-blue-500&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;"&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/a&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;              &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/h3&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;              &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;p&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;repo&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/p&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;            &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;          &lt;span class="p"&gt;))}&lt;/span&gt;
        &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;      &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;    &lt;span class="o"&gt;&amp;lt;&lt;/span&gt;&lt;span class="sr"&gt;/div&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;gt;
&lt;/span&gt;  &lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;getStaticProps&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;GetStaticProps&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;async &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;()&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&amp;gt;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="s1"&gt;your-github-username&lt;/span&gt;&lt;span class="dl"&gt;'&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;getUserProfile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;
  &lt;span class="kd"&gt;const&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;repositories&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;await&lt;/span&gt; &lt;span class="nf"&gt;getUserRepositories&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;(&lt;/span&gt;&lt;span class="nx"&gt;username&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;);&lt;/span&gt;

  &lt;span class="k"&gt;return&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
    &lt;span class="na"&gt;props&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;profile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
      &lt;span class="nx"&gt;repositories&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
    &lt;span class="p"&gt;},&lt;/span&gt;
  &lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;
&lt;span class="p"&gt;};&lt;/span&gt;

&lt;span class="k"&gt;export&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;default&lt;/span&gt; &lt;span class="nx"&gt;Home&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h2&gt;
  
  
  Step 5: Style with TailwindCSS
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Ensure you have TailwindCSS set up in your project. Add the following lines to your &lt;code&gt;styles/globals.css&lt;/code&gt;:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight css"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="k"&gt;@tailwind&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;base&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@tailwind&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;components&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;span class="k"&gt;@tailwind&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;utilities&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt;
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;p&gt;You can now use TailwindCSS classes to style your components as demonstrated in the above code.&lt;/p&gt;

&lt;h2&gt;
  
  
  Step 6: Run Your Project
&lt;/h2&gt;

&lt;p&gt;Start your development server to see your portfolio in action:&lt;br&gt;
&lt;/p&gt;

&lt;div class="highlight js-code-highlight"&gt;
&lt;pre class="highlight shell"&gt;&lt;code&gt;npm run dev
&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;

&lt;/div&gt;



&lt;h3&gt;
  
  
  Conclusion
&lt;/h3&gt;

&lt;p&gt;This tutorial showed how to fetch and display GitHub repository information in a Next.js application using TypeScript and TailwindCSS. This setup allows you to dynamically render your GitHub profile and repositories, making it a great addition to your developer portfolio.&lt;/p&gt;

</description>
      <category>nextjs</category>
      <category>tutorial</category>
      <category>typescript</category>
      <category>github</category>
    </item>
  </channel>
</rss>
