Forem: Enes Baytekin

Node Exporter ve Prometheus Kurulum Rehberi

Enes Baytekin — Fri, 13 Mar 2026 06:02:27 +0000

Node exporter bir makinedeki bazı metrikleri (cpu, ram, disk vb.) belli bir port üzerinden (default 9100) dışarıya sunar. Daha sonra burada sunulan metrikleri bu porta istek atarak herhangi bir yazılım aracılığıyla izlemek mümkündür. Bu örnekte prometheus ile izlenecektir.

Node exporter çok hafif bir uygulama olduğu için sistemi yormaz ve bu makine üzerinde izleme yapmak isteyen araçlar kendi ajanlarını kurmak zorunda kalmaz, hepsi aynı formattan okuyabilirler.

Genel Mimari

┌─────────────────┐          ┌─────────────────┐
│   Prometheus    │ ───────► │  Node Exporter  │
│   (Ana Sunucu)  │  scrape  │  (Hedef Makine) │
│   Port: 9090    │          │   Port: 9100    │
└─────────────────┘          └─────────────────┘

Hedef Makineye Node Exporter Kurulumu

Adım 1: Node Exporter İndir ve Kur

# Kullanıcı oluştur
sudo useradd --no-create-home --shell /bin/false node_exporter

# Son sürümü indir (sürümü kontrol edin: https://github.com/prometheus/node_exporter/releases)
cd /tmp
wget https://github.com/prometheus/node_exporter/releases/download/v1.7.0/node_exporter-1.7.0.linux-amd64.tar.gz

# Çıkart ve taşı
tar -zxvf node_exporter-*.tar.gz
sudo cp node_exporter-*/node_exporter /usr/local/bin/
sudo chown node_exporter:node_exporter /usr/local/bin/node_exporter

Adım 2: Systemd Servisi Oluştur

sudo tee /etc/systemd/system/node_exporter.service > /dev/null <<EOF
[Unit]
Description=Node Exporter
Wants=network-online.target
After=network-online.target

[Service]
User=node_exporter
Group=node_exporter
Type=simple
ExecStart=/usr/local/bin/node_exporter

[Install]
WantedBy=multi-user.target
EOF

Adım 3: Servisi Başlat

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable node_exporter
sudo systemctl start node_exporter
sudo systemctl status node_exporter

Adım 4: Firewall Ayarı (Gerekirse)

sudo firewall-cmd --permanent --add-port=9100/tcp
sudo firewall-cmd --reload

# ya da

sudo ufw allow 9100/tcp

Doğrulama

curl http://localhost:9100/metrics

Prometheus Kurulumu

Adım 1: Prometheus İndir ve Kur

# Kullanıcı ve dizinler oluştur
sudo useradd --no-create-home --shell /bin/false prometheus
sudo mkdir /etc/prometheus /var/lib/prometheus
sudo chown prometheus:prometheus /etc/prometheus /var/lib/prometheus

# İndir
cd /tmp
wget https://github.com/prometheus/prometheus/releases/download/v2.48.0/prometheus-2.48.0.linux-amd64.tar.gz

# Çıkart ve kopyala
tar -zxvf prometheus-*.tar.gz
cd prometheus-*/
sudo cp prometheus promtool /usr/local/bin/
sudo cp -r consoles console_libraries /etc/prometheus/
sudo chown -R prometheus:prometheus /etc/prometheus

Adım 2: Prometheus Yapılandırması

sudo tee /etc/prometheus/prometheus.yml > /dev/null <<EOF
global:
  scrape_interval: 15s
  evaluation_interval: 15s

scrape_configs:
  # Prometheus kendisini izler
  - job_name: 'prometheus'
    static_configs:
      - targets: ['localhost:9090']

  # Hedef makineler (Node Exporter)
  - job_name: 'node-exporter'
    static_configs:
      - targets:
        - '192.168.1.10:9100'   # Hedef makine 1
        - '192.168.1.11:9100'   # Hedef makine 2
        - '192.168.1.12:9100'   # Hedef makine 3
        labels:
          env: 'production'
EOF

sudo chown prometheus:prometheus /etc/prometheus/prometheus.yml

Adım 3: Systemd Servisi

sudo tee /etc/systemd/system/prometheus.service > /dev/null <<EOF
[Unit]
Description=Prometheus
Wants=network-online.target
After=network-online.target

[Service]
User=prometheus
Group=prometheus
Type=simple
ExecStart=/usr/local/bin/prometheus \
    --config.file=/etc/prometheus/prometheus.yml \
    --storage.tsdb.path=/var/lib/prometheus/ \
    --web.console.templates=/etc/prometheus/consoles \
    --web.console.libraries=/etc/prometheus/console_libraries \
    --web.enable-lifecycle

[Install]
WantedBy=multi-user.target
EOF

Adım 4: Başlat

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable prometheus
sudo systemctl start prometheus
sudo systemctl status prometheus

Erişim ve Doğrulama

Servis         URL                                 Açıklama
-------------------------------------------------------------------
Prometheus UI  http://PROMETHEUS_IP:9090           Ana dashboard
Targets        http://PROMETHEUS_IP:9090/targets   Hedef durumları
Node Exporter  http://HEDEF_IP:9100/metrics        Ham metrikler

Yeni Hedef Ekleme

/etc/prometheus/prometheus.yml dosyasına yeni target ekleyin:

- targets:
  - '192.168.1.10:9100'
  - '192.168.1.11:9100'
  - 'yeni-sunucu.example.com:9100'  # Yeni eklenen

Sonra yapılandırmayı yeniden yükleyin:

# Yöntem 1: API ile (web.enable-lifecycle aktifse)
curl -X POST http://localhost:9090/-/reload

# Yöntem 2: Servisi yeniden başlat
sudo systemctl restart prometheus

Faydalı PromQL Sorguları

CPU kullanımı (%)

100 - (avg by(instance) (irate(node_cpu_seconds_total{mode="idle"}[5m])) * 100)

RAM kullanımı (%)

(1 - node_memory_MemAvailable_bytes / node_memory_MemTotal_bytes) * 100

Disk kullanımı (%)

100 - (node_filesystem_avail_bytes / node_filesystem_size_bytes * 100)

Ağ trafiği (bytes/s)

rate(node_network_receive_bytes_total[5m])

SysMonitor

Enes Baytekin — Mon, 09 Mar 2026 11:46:22 +0000

SysMonitor, netex üzerinde izleme yapabilmek için geliştirilmiş bir araçtır.
Çalışması için iki farklı pakete ihtiyaç var:

sysmonitor
sysmonitor-worker

Bunlar server-client mantığı ile çalışır.
Sysmonitor bir makine'ye kurulur ve netex veritabanı ile haberleşir.
Worker ise asıl izlemeyi yaparak sysmonitor ile haberleşir.
Böylece izlenen veriler netex db'sinde tutulur.

Kurulum

Sysmonitor kullanabilmek için öncelikle bir netex ortamının bulunması gerekir.
Netex, sysmonitor ve sysmonitor-worker paketleri aynı makinede de olabilir veya farklı makinelerde de bulunabilir.

Sysmonitor Kurulumu

Bir makineye sysmonitor paketi kurulur. Environment değişkeni olarak netex db bilgileri verilir.

apt install ./sysmonitor-24-x64.deb

/opt/sysmonitor/.env örneği:

DB_DRIVER=postgres
DB_HOST=127.0.0.1
DB_NAME=netex
DB_PASS=password
DB_PORT=5432
DB_USER=netex

NOT: Netex veritabanı başka bir makinedeyse, sysmon'un buna erişebilmesi için netex db'sinin dışarıdan erişime açılması gerekir. pg_hba.conf ve postgresql.conf dosyaları kontrol edilebilir.

Kurulum sonrasında şu servislerin çalışıyor olması gerekir:

sysmonitor@admin
sysmonitor@client
sysmonitor@admintest

NOT: Sysmon api'sine istek atmak için 6520 portu kullanılır, eğer bu port açılmamışsa sysmonitor@admintest servisi başlatılmalıdır.

Port kontrol için:

ss -tlnp | grep 6520

Servisi başlatmak için:

systemctl enable --now sysmonitor@admintest

Sysmonitor Worker Kurulumu

Sensor'ler, worker'lar üzerinde çalıştığı için en az bir tane worker kurulup sysmon'a bağlanması gerekir.
Bir makineye sysmonitor-worker paketi kurulur. Environment değişkeni olarak sysmonitor makinesinin adresi verilir.

apt install ./sysmonitor-worker-setup-x64.deb

Kurulum sırasında server adresi istendiğinde https://<sysmonitor-ip>:6521 şeklinde girilir.
Daha sonradan .env dosyası düzenlenerek de değiştirilebilir.

/opt/sysmonitor-worker/.env örneği:

SERVER_URL=https://127.0.0.1:6521
FETCH_INTERVAL=3600

Nasıl çalışır?

Öncelikle bir template oluşturulur.
Bu template içinde, izlenilmesi istenen metrikler belirtilir.
Bir template içinde aynı türde birden fazla metrik izlenebilir.

Bu template'ı kullanan bir sensor oluşturulur.
Aynı template birden fazla sensor ile tekrar tekrar kullanılabilir.
Her sensor aynı zamanda bir varlığa bağlıdır ve bu varlığın o template'ta belirtilen metriklerini izler.

Sensor'ler worker'lar üzerinde çalışır.
İzlenen metrik değerleri sysmon'a gönderilir ve sysmon netex db'sine kaydeder.

Daha sonra bu metrikler db'den okunarak izlenebilir.

Birden fazla worker kurulabilir.
Her bir sensor için hangi worker üzerinde çalışacağı belirtilir.

Yani özetle;

Metrik, izlenecek değeri belirtir.
Template, hangi metriklerin izleneceğini belirten kuraldır.
Sensor, asıl izlemeyi yapandır.
Sysmonitor Worker, izlemenin nerede yapılacağıdır.
Sysmonitor, sensor ve netex db arasındaki bağlantıyı sağlayan backend server'dır.

                                        .---------.
.-----------.        .---------.        |         |
| Template1 |--------| Sensor1 |--------| Varlık1 |
|           |        '---------'        |         |
| -metrik1  |        .---------.        '---------'
| -metrik2  |--------| Sensor2 |----.
'-----------'        '---------'    |   .---------.
                                    '---|         |
.-----------.        .---------.        | Varlık2 |
| Template2 |--------| Sensor3 |--------|         |
|           |        '---------'        '---------'
| -metrik3  |
'-----------'

Bu örnekte;

Varlık1'in metrik1 ve metrik2 değerleri
Varlık2'nin metrik1, metrik2 ve metrik3 değerleri

izlenir.

Proxmox'ta io-error

Enes Baytekin — Mon, 29 Dec 2025 08:35:23 +0000

Eğer proxmoxta bu şekilde bir hata alıyor ve makinenizle etkileşemiyorsanız bunun sebebi büyük ihtimalle bu sanal makinenin diskinin proxmox'ta kullandığı storage alanının dolmuş olmasıdır. Bu yüzden sanal makineniz daha fazla okuma yazma işlemi yapamamaktadır.

Disk alanını kontrol etmek

Öncelikle, makinenizin Hardware sekmesindeki Hard Disk kısmından, diskin hangi storage üzerinde olduğunu kontrol edin. Örneğimizde local-lvm adlı alanı kullanıyor.

Daha sonra bu storage'ın Summary sekmesinden doluluğunu kontrol edin.

Eğer burdaki Usage kısmı 100% olarak görünüyorsa hata bundan kaynaklıdır. Bunu çözmek için;

ya bu diski kullanan ve artık ihtiyaç duyulmayan makineleri veya diskleri silerek bu storage üzerinde yer açmanız
ya da bu makineyi daha geniş boş alana sahip başka bir storage'a taşımanız

gerekir.

NOT: Eğer makinenizi cloudinit ile oluşturduysanız burda Cloudinit Drive şeklinde bir disk daha görürsünüz. Bu da aynı storage'da bulunur ve bunu taşıyamazsınız. Ancak zaten boyutu çok küçük olduğu için taşımamış olmanız çok da bir şeyi etkilemez. Asıl sıkıntı çıkaran kısım makinenin ana diskidir.

Makineyi farklı bir storage alanına taşımak

NOT: Her şeyden önce makinenizin kapalı olduğundan emin olun.

Makinenin Hardware kısmından ilgili diski seçtikten sonra yukarıdaki Disk Action kısmından Move Storage seçeneğini seçin.

Açılan pencerede Target Storage kısmından taşımak istediğiniz hedef storage'ı seçin ve taşıma işlemini başlatın.

Taşıma işlemi bittikten sonra artık Hard Disk kısmında yeni storage alanının ismini göreceksiniz.

Şu an aslında makinenizi başlatarak kullanmaya devam edebilirsiniz. Bunda hiçbir engel yok.

Ancak bu taşıma işlemi makinenin diskini doğrudan taşımak yerine yeni storage üzerinde bir kopyasını oluşturup ona bağlıyor. Yani eski storage alanında, kullanılmayan bir kopya o diski işgal etmeye devam ediyor.

Bu kopya Hardware kısmında en altta Unused Disk olarak görünür. Bu kopyayı da silerek eski storage alanında da yer açmak isterseniz önce, eğer varsa makinenize ait snapshotları silmeniz lazım. Çünkü snapshotlar bu eski diski işaret etmeye devam ediyorlar ve ona bağımlılar.

Makinenize ait bir snapshot bulunmuyorsa bu Unused Disk'i seçerek yukardan Remove seçeneği ile silebilirsiniz.

Eğer dolu storage üzerinde biraz yer açtıysanız o storage'daki bu hatayı veren diğer makineleri yeniden başlatmanız onlar için yeterlidir.

Liman Mail Ayarları

Enes Baytekin — Mon, 17 Nov 2025 09:07:37 +0000

Mock mail sunucusu kurmak

Mailhog

Mailhog, gönderilen e-postaları yakalayıp kendi web arayüzünde gösteren bir servistir. Gerçek bir mail sunucusu değildir. Test ortamlarında kullanılan geçici bir mail sunucusu gibi düşünülebilir.

Kurulum

Mailhog indirilir ve çalıştırma izni verilir.

sudo wget -O /usr/local/bin/mailhog https://github.com/mailhog/MailHog/releases/download/v1.0.0/MailHog_linux_amd64
sudo chmod +x /usr/local/bin/mailhog

/etc/systemd/system/mailhog.service servis dosyası oluşturulur ve içi şu şekilde doldurulur.

[Unit]
Description=Mailhog
After=network.target
[Service]
ExecStart=/usr/bin/env /usr/local/bin/mailhog > /dev/null 2>&1 &
[Install]
WantedBy=multi-user.target

Sistemin, servisi görmesi sağlanır ve servis başlatılır.

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now mailhog

Mailhog iki port açar:

8025: web arayüzü için
1025: mail gönderilmesi için

Tarayıcıdan http://<server-ip>:8025 adresi ile mailhog arayüzüne gidilebilir.

Liman Mail Ayarları

Liman arayüzünden Ayarlar / E-Posta sayfasına gelinir.

Sunucu Adresi ve Sunucu Portu kısmına mail sunucusunun adresi ve mail servisinin çalıştığı port yazılır.

Kullanıcı Adı ve Parola kısmına test mailinin gelmesi istenilen mail adresi ve parolası yazılır.

Şifreleme Türü seçilir ve E-posta gönderimini aktifleştir seçeneği işaretlenir.

Bu ayarlar yapıldıktan sonra liman üzerinde yapılan işlemler (kullanıcı oluşturma / şifresini değiştirme, sunucu ekleme / silme...) ilgili kullanıcıların mail adreslerine gönderilir.

Eğer mailhog kullanılıyorsa gelen bu mailler, web arayüzü üzerinden kontrol edilebilir.

Liman Zabbix Bildirimleri

Enes Baytekin — Fri, 24 Oct 2025 07:35:33 +0000

Media type oluşturmak

Zabbix'te Alerts / Media types kısmında gelinir ve yeni bir media type oluşturulur.

Oluştururken;

Medya tipine bir isim verilir.
Tip olarak webhook seçilir.
Scriptte kullanılacak parametreler, değerleri zabbixten gelen değerler olacak şekilde tanımlanır.
Script kısmına javascript dilinde yazılır. Burada istenilen endpointlere istenilen şekilde istek atılablir.

Şu şekilde limana istek gönderilebilir:

var payload = JSON.stringify({
    "token": "<limandan-alinan-token>",
    "title": {
        "tr": "<mesaj-basligi>",
        "en": "<mesaj-basligi>",
        "de": "<mesaj-basligi>"
    },
    "content": {
        "tr": "<mesaj-icerigi>",
        "en": "<mesaj-icerigi>",
        "de": "<mesaj-icerigi>"
    },
    "level": "<trivial|low|medium|high|critical>",
    "mail": <true|false>,
    "send_to": <"admins"|liman-user-id-lstesi>
});

var request = new HttpRequest();
request.addHeader('Content-Type: application/json');
var response = request.post('https://' + liman_address + '/api/notifications/send', payload);
if (request.getStatus() !== 200) {
    throw "API request (443) failed: " + response;
}

Process tags seçeneği işaretlenir.
Bir açıklama girilir.

Not: Limana bildirim gönderebilmek için gönderilecek için bir liman token alınması lazım. Yani zabbix makinesinin ip'si için liman arayüzünden Ayarlar / Dış Bildirimler kısmından bir token oluşturmak ve burdaki script içinde istek atarken body'de bu tokeni de kullanmak gerekli.

Trigger action oluşturmak

Zabbix'te Alerts / Actions / Trigger actions kısmına gelinir ve yeni bir action oluşturulur.

Oluştururken;

Action için bir isim verilir.
Conditions kısmına bu aksiyonun ne zaman tetikleneceği ile ilgili kriterler girilir.

Örnek:

(Event name contains En az 3 dakika) AND ((Host Group equals A Host Grubu) OR (Host Group equals B Host Grubu))

A veya B host grubuna sahip olan varlıklarda oluşan bir problemin isminde 'En az 3 dakika' geçiyorsa bu action tetiklenecek.

Operations sekmesinde, Default operation step duration bu aksiyonun ne sıklıkla tetikleneceği belirtilir. (1h = 1 saat, 1m = 1 dakika, ...)
Operation eklerkenki Steps kısmında problem başladıktan sonraki hangi aralıklarda bu aksiyonun tetikleneceği belirtilir. İlk kısım kaçıncı aralıktan başlayacağı, ikinci kısım ise kaçıncı aralıkta biteceğini belirtir. Step duration da bu aralıkların süresini belirtir. (0 olarak bırakıp default action duration'ı kullanabilirsiniz.)

Örnekler:
1    2    3    4    5
|....|....|....|....|...  . . .
  1h   1h   1h   1h
Step duraiton: 1h

1 - 1 --> Problem oluştuğu anda bir kere tetiklensin.

2 - 2 --> Problem oluştuktan 1 saat sonra (2. intervalde) bir kere tetiklensin.

4 - 0 --> Problem oluştuktan 3 saat sonra (4. intervalde) tetiklensin ve sonsuza kadar (problem çözülene kadar) her saat başı bir kez daha tetiklensin.

Send to users ya da Send to user groups kısımlarında bu aksiyon tetiklendiğinde hangi zabbix kullanıcıları için geçerli olacağı seçilir. Admin seçilebilir.
Send to media type kısmında daha önce liman için oluşturulmuş olan medya tipi seçilir.
Her bir operatör için custom mesaj eklemek de mümkün. Ancak Liman'a bildirim atarken gönderilen isteğin body'sinde mesaj içeriği de belirtildiği için mesaj içeriğini medya tipinin script kısmında javascript ile belirleyerek daha dinamik mesajlar ('şu kadar saat önce' gibi) elde edilebillir.
Recovery operations kısmında ise yine aynı mantık ile problem çözüldüğünde bu aksiyonun tetiklenmesi sağlanabilir.

Zabbix'te Users / Users sayfasına actionları oluştururken seçilen zabbix user'ı seçilir ve Media sekmesine gelinir.

Media alanına bir media eklenir;

Type kısmında, daha önce oluşturmuş olan medya tipi seçilir.
Send to kısmına herhangi bir şey yazılabilir.
Use if severity kısmında bu kullanıcı için, seçili olan severity'lere sahip problemlerin actionları tetiklenir.
Update'e tıklanarak kaydedilir.