Git nima

Azizbek Tursunov — Sat, 11 Feb 2023 08:57:41 +0000

Keling bugun git haqida gaplashamiz. Git nima o'zi? Oldinlari dasturchilar loyihalarini ishlab chiqishda o’zlarining fayllarini papkalarga zaxiralashardi, loyiha1, loyiha2, loyiha3 qilib. Endi bitta loyihada o'nlab dasturchilar ishlasa bu katta muammolarni keltirib chiqarar edi.
Git 2005-yil Linus Torvalds tomonidan yaratilgan.

Keling endi gitdan foydalanishni ko'rib chiqamiz.

1) Gitni yuklab olamiz.
Linuxda git o'zi o'rnatilgan bo'ladi. Agar bo'lmasa terminalga

sudo apt install git

buyrug'ini yozish orqali o'rnatamiz.

Windows uchun esa https://git-scm.com/download/win saytidan yuklab olamiz va o'rnatamiz. Git o'rnatilganligini tekshirish uchun cmd yoki powershellga git --version buyrug'ini kiritamiz.

2) Endi biror bir papkada git repozitori yaratish uchun git init buyrug'ini kiritamiz. Repository - biror ma'lumotlar saqlanadigan joy. Bizni holatda repozitory deb ".git" papkasi tushiniladi Undan git barcha gitga oid ma'lumotlarni saqlaydi

3) Gitning holatini bilish uchun git status dan foydalanamiz.

git bizning index faylimizni kuzatmayotganligini aytmoqda.

4) Git bizning fayllarimizni kuzatishi uchun git add fayl_nomi yoki hamma fayllarni kuzatishi uchun git add . dan foydalanamiz.

git add . deb buyrug' berdik, endi yana bir bor gitning holatini tekshiramiz. Ko'rib turganingizdek barcha fayllar commit qilishinishga tayyor.

5) Buning uchun git commit -m "Index fayli yaratildi" deb yozamiz.

Commit - o'zgarishlarni git'ning repozitoriyasida saqlash degani. Keyinchalik har bir commit'ga qaytish imkoni bo'ladi.

6) Barcha qilingan o'zgarishlarni ko'rish uchun git log buyrug'idan foydalanamiz.

7) Keling endi index faylimizga o'zgartirish kiritamiz va qanday o'zgarishlar bo'lganini ko'ramiz. Buning uchun git diff buyrug'idan foydalanamiz.

8) Avvalgi commitlarga qaytish uchun git checkout commit_idsi ni yozamiz.

9) Yana avvalgi holatga qaytish uchun git checkout master buyrug'ini yozamiz.

Bu buyruqlar oddiy boshlang'ich buyruqlar edi. Qolganini o'zim o'rganishim davomida ulashib boraman, rahmat.

SQL tilida ma'lumot kiritish, tahrirlash, o'chirish va o'qish.

Azizbek Tursunov — Wed, 25 Jan 2023 04:22:21 +0000

Bugun SQLda oddiy CRUD (Create, Read, Update, Delete) query, yani so'rov yozamiz. Bu ma'lumotlar bazasida bajarilishi mumkin bo'lgan asosiy operatsiyalardir.

Ma'lumot kiritish (Insert)

INSERT INTO jadval_nomi 
(ustun1, ustun2, ustun3) 
VALUES 
(qiymat1, qiymat2, qiymat3);

O'qish (Select)

SELECT ustun1, ustun2, ustun3 FROM jadval_nomi;

Yoki jadvaldagi barcha ma'lumotni o'qish quyidagicha ko'rinishda bo'ladi:

SELECT * FROM jadval_nomi;

Yangilash (Update)

UPDATE jadval_nomi 
SET ustun1 = yangi_qiymat1, ustun2 = yangi_qiymat2 
WHERE ustun = qiymat;

O'chirish (Delete)

DELETE FROM jadval_nomi 
WHERE ustun = qiymat;

UPDATE va DELETE dagi WHERE bandiga e'tibor bering. WHERE bandi qaysi qator(lar)ni yangilash/o'chirish kerakligini belgilaydi. Agar siz WHERE bandini yozmasangiz, jadvaldagi barcha qatorlar yangilanadi yoki o'chib ketadi!

Keling endi bitta misolda ko'rib chiqsak.

'Talabalar' nomli jadval yaratamiz, uning talaba_id, ism, familiya, fakultet nomli ustunlari bo'lsin:

CREATE TABLE Talabalar (
    talaba_id INT,
    ism VARCHAR(255),
    familiya VARCHAR(255),
    fakultet VARCHAR(255)
);

Bu yerda int son, varchar esa matn ma'lumot turlari.
Keling unga ozgina ma'lumot kiritamiz:

INSERT INTO Talabalar
(talaba_id, ism, familiya, fakultet)
VALUES (1, 'Diyorbek', 'Qahramonov', 'Jismoniy madaniyat'),
       (2, 'Mubosher', 'Abdurashidov', 'Amaliy matematika'),
       (3, 'Samandar', 'Tursunov', 'Kiberxavfsizlik');

Ma'lumot kiritdik. Endi buni ko'rish uchun quyidagicha kod yozamiz:

SELECT * FROM Talabalar;

Biz bu yerda 'Talabalar' jadvalidagi barcha ma'lumotni ko'rsat demoqdamiz.
Natija:

Hmm, biz ozgina xato ma'lumot kiritganga o'xshaymiz. Mubosherni boshqa fakultetga yozib qo'yibmiz, keling uni tahrirlaymiz:

UPDATE Talabalar 
SET fakultet = 'Jahon tillar' 
WHERE talaba_id = 2;

Natija:

Bizga endi Samandar haqidagi ma'lumotlar kerak emas, demak o'chirib tashlaymiz:

DELETE FROM Talabalar 
WHERE talaba_id = 3;

Endi ko'radigan bo'lsak bizda quyidagi natija chiqadi:

Bu amalga oshirilga amallar oddiy amallar edi. Qolganini o'zim o'rganishim davomida ulashib boraman, rahmat.

Forem: Azizbek Tursunov

Git nima

SQL tilida ma'lumot kiritish, tahrirlash, o'chirish va o'qish.

Keling endi bitta misolda ko'rib chiqsak.