Forem: abdulaziznaziov

bugun biz Relational operatorlarni o'rgandik

abdulaziznaziov — Tue, 24 Jan 2023 18:08:22 +0000

11-dars
Biz bugun darsda Relational operatorlar bilan ishlashni organdik.Bu darsda

#include <iostream>
#include <iomanip>
#include <cmath>
using namespace std;

 int main(){
// relational operator

/*opereator   interpretion
< bu kichik
<= bu kichik yoki teng
== bu teng .
>= bu katta yoki teng 
> bu kata 
!= bu emas yoki teng*/

mana shu operatorlar bilan ishlashni organdik.
Bu operatorlardan hama misolarni ishlab u ishlagan misolingiz to'g'ri yoki noto'g'riligini bilib olishingiz mumkun
ko'pincha matematik amallar ishlab tekshirib olish uchun ishlatamiz bu operatorlar bilan juda ko'p ishlaymiz dasturchi bo'lib ketsak va bu dasturda ishlab ketsak bu narsani juda ko'p ishlatamiz.Buni ishlatish usuli masalan

int x = 7, y = 6;

   cout << bool (x<y) << endl;

   cout << bool (x!=y) << endl;

   cout << bool (x>y) << endl;

   cout << bool (x==y);

qisqacha varyanti shu yana boshqacha usularda ham ishlatsa bo'ladi masalan kotta misolarda ham ishlatsa bo'ladi.Man shunchaki qisqacha varyantda ko'rsatdim.

Va yana logical operatorlar bilan ham ishlashni o'rgandik.

logical operator 

operator  meaning 
!         not     YOQ
&&        and     VA
||        or      YOKI
*/ 
  ;


  return 0;
}

mana shunday operatorlar bilan ishlashni o'rgandik
bu operator avalgisiga qisman o'xshaydi bunda birinchisi !mana shu yo'q yani inkor operator bo'lib siz ishlagan masalani to'g'ri chiqsa noto'g'riga o'girib inkor qiliberadi.
&& bu operator va degan operator bo'lib siz ishlagan masala tasavur qiling siz 2 ta masala ishladingiz va siz ishlagan masala 1tasi to'g'ri va 2chisi noto'g'ri chiqdi bu operator masakada 1ta noto'g'ri natija chiqsa uni hamasini noto'g'riga aylantiradi .
||bu operatorni vazifasi &&mana bu operatorni huddi o'zi faqat bu operator shuni teskarisini bajaradi yani siz ishlagan masalani bitasi noto'g'ri chiqsayu 2chisi to'g'ri chiqsa hama ishlagan misolizi hamasini to'g'ri qilib natijani chiqarib beradi.

Bugun biz darsimizda `counditional operator`lar bilan ishlashni o'rgandik.

Avalo o'zi counditional operator o'zi nima degani desak counditional operatormanosi munosabat operatoridegan manoni bildiradi.

Endi o'zi bu operator nima vazifani bajaradi o'zi bu operator bilam qanday qilib ishlasa bo'ladi hozir buni qo'limdan kelganicha ko'rsataman bu operatoni vazifasi 2ta va undan ziyodroq bo'lgan masalalarni bir biriga taqqoslab solishtirib ko'radi ana shuning uchun ham bu operatorni nomi Munosabat operatori deyiladi va bu operator faqat siz ishlagan misolongiz tog'ri bolgandagina ishlaydi noto'g'ri bo'lsa ekranga hech narsani chiqarmaydi yani ishlamaydi.
Bu operatorni ishlatish tartibi

  int son;
  cin >> son;

  if(son % 2 == 0 && son % 3 == 0 && son % 5 == 0){
cout << "Multiple of 2 " << endl;
cout << "Multiple of 3" << endl;
    cout << "Multiple of 5";

  }
int son;
  cin >> son;

  if(son % 2 == 0 && son % 3 == 0 && son % 5 == 0){
    cout << "multiple of 2" << endl;
    cout << "multiple of 3" << endl;
    cout << "multiple of 5";
  }

mana shu tartibda ishlatamiz va boshqacha misollar bilan ham ishlata olamiz bu operator orqali 1 va birnechta misollarni ishlasa boladi.

bugun biz Relational operatorlarni o'rgandik

abdulaziznaziov — Wed, 11 Jan 2023 05:58:19 +0000

11-dars
Biz bugun darsda Relational operatorlar bilan ishlashni organdik.Bu darsda

#include <iostream>
#include <iomanip>
#include <cmath>
using namespace std;

 int main(){
// relational operator

/*opereator   interpretion
< bu kichik
<= bu kichik yoki teng
== bu teng .
>= bu katta yoki teng 
> bu kata 
!= bu emas yoki teng*/

int x = 7, y = 6;

   cout << bool (x<y) << endl;

   cout << bool (x!=y) << endl;

   cout << bool (x>y) << endl;

   cout << bool (x==y);

qisqacha varyanti shu yana boshqacha usularda ham ishlatsa bo'ladi masalan kotta misolarda ham ishlatsa bo'ladi.Man shunchaki qisqacha varyantda ko'rsatdim.

Va yana logical operatorlar bilan ham ishlashni o'rgandik.

logical operator 

operator  meaning 
!         not     YOQ
&&        and     VA
||        or      YOKI
*/ 
  ;


  return 0;
}

@dawroun

Biz s++ o'rganishni boshladik.

abdulaziznaziov — Thu, 22 Dec 2022 22:00:54 +0000

1-dars

Biz bugun dasturlashni boshlang'ich kursini boshladik.
Bu dasturlashda siz har xil kodlar bilan ishlashni va tog'ri yozishni organasiz.
Bu dastur judaham qiziq .
Bugun 1-darsda biz

#include <iostream>

int main() {
  std::cout << "Hello World!\n";
}

mana shunday kodlar yozib ularni ekranga qanday tog'ri chiqarishni o'rgandik.Bularni har birini o'zini manolari va bajaradigan ishi mavjud.
Masalan #include <>bu kodning bajaradigan ishi kutubhonani chaqirishdur yani <iostream>mana shu
2ta uch burchakning ichidagi narsa bu kutubhona.
Endi savol tug'ulishi mumkun kutubhonani chaqirish nimaga kerak degan savol kutubhona bizga shu dasturlashda ishlatadigan kodlarimiz tog'ri ishlashi uchun kerak bundan tashqari hat xil kodlar mavjud biz hozir 1- darsda shu kutubhona haqida va uni tagidagi kodlar haqida gaplashamiz.
SHu kutubhona pastida turgan kodlarga kelsak int main(){}mana shu birgalikda tarjima qilinganda asosiy funksa deyiladi yani biz yozadigan kodlarimiz shu funksani ichida bo'lishi shart bo'lmasam ekranga chiqarganimizda hatolik ko'rsatadi va undan keyin pastda turgan std::sout << ""; manashu Asosiy buyruq deyiladi yani tepada ko'zda tutgan kutubhonamizni ichidagi asosiy buyruqni bildiradi. Va bu ekranga chiqarish buyrug'i deyiladi.
1-darsdagi ohirgi chuntradigan narsam bu \n yani yangi qator ochish vazifasi bu 2 hil korinishda bo'ladi 2-usuli << endl; mana shu ham yangi qator ochish uchun ishlatiladi bu ikkalasini vazifasi bir xil.

2-dars

Biz bugun darsda o'zgaruvchilar haqida otdik.


      data tip nom = qiymat;

---------------o'zgaruvchini turlari------------
 int=> integer ya'ni faqat butun son saqlash; 4byte 
 string=> faqat tekstlani saqlash uchun; 4bayt  
 char=> faqat bitta belgi saqlash uchun;1bayt 
 float=> faqat kasr son saqlash  uchun;4bayt

Shunday o'zgaruvchilar haqida o'rgandik.
Bular har bitasi o'zgaruvchi hisoblanadi bundan tashqari ham ancha o'garuvchilar bor ekan bugun biz faqat shularni o'tdik va har bitasi o'zi nima nima vazifani bajaradi va kampyuter hotrasidan qanday joy oladi shu haqda gaplashamiz.
Birinchi bo'lib intyani integer so'zini qisqartmasi bo'ladi bu o'zgaruvchi faqat o'z ichiga butun sonlarni sig'dira oladi masalan 2,22,34,86,352 ...... farqi yo'q qanday son bo'lishidan qatiy nazar butun son bo'lsa bo'ldi faqat butun son va bu o'zgaruvchi kampyuter hotrasidan o'ziga 4bayt ajratadi.
Endi 2- o'garuvchi haqida stringdegan o'zgaruvchi haqida gaplashadigan bo'sak bu o'zgaruvchi o'z ichiga faqat tekstlarni sig'dira oladi misol tariqasida

cout << "Hello world";

mana shunday yoki bundan boshqacha kataroq tekstlarniham sig'dira oladi va bu ham kampyuter hotrasidan 4bayt o'zi uchun ajratadi.

3-o'zgaruvchi haqida.
charnomli o'zgaruvchimiz haqida gaplashsak.
Bu o'zgaruvchi o'z ichiga faqat belgi sig'dira oladi holos faqat 1 donagina misol keltiramana, B # 5 @ ? ,hokazo nima bolishidan qatiy nazar faqat 1ta bo'di bu o'garuvchi kampyuter hotrasidan faqatgina 1bayt o'zi uchun ajratadi holos.

4-o'zgaruvchimiz

floatdegan o'zgaruvchi.Bu o'zgaruvchi o'z ichiga faqat kasir sonlarni saqlay oladi masalan 2.24, 10.392albatta bu misol tariqasida edi va shunga o'xshash kasr sonlarni ham o'z ichiga oladi bu o'zgaruvchizi egzagiham mavjud float o'zi uncha katta bo'lmagan kasr sonlarni saqlaydi agar biz kiritmohchi bolgan kasr son katta bolsachi unda uni qaysi o'zgaruvchiga saqlash kerak degan savollar bo'lishi mumkin bu o'zgaruvchini egzagi doublebu ham o'zgaruvchi va bu o'zgaruvci o'z ichiga floatsig'dira olmaydigan darajada katta bo'gan kasr sonlarni o'z ichiga oladi
ummuman olganda ikkalasini ham bajaradigan ishi 1ta kasr son saqlash va bu o'zgaruvchilar o'zi uchun kampyuter hotrasidan 4baytni oladi.

#include <iostream>
using namespace std;

int main (){

int son;
cout << "sonni kiriting:";
cin >> son;
cout << "siz kiritgan son:" << son;

  return 0;
  }

Bu o'garuvchilar shu tarzda ishlatiladi 1-navbatta u o'garuvchini elon qilib va unga nom beriladi va cin >>buyrug'i orqali o'qiladi.Biz bu o'zgaruvchilarga bu joyda faqatgina nom berdik holos bu o'zgaruvchini ichidagi soni biz RUN tugmasini bosib ekranga chiqarganimizda soni kiritamiz va biz ishlagan va biz kutgan biz hohlagan narsani chiqarishi kerak boladi .

yana bir narsani chuntirib ketay agar ilg'agan bo'sangiz bu funksalarni ichida yangi qo'shilagnlari ham mavjud ularni ham chuntirib ketsam using namespace std; bu narsani pragramistlar o'ylab topgan o'zlari uchun bu narsani vazifasi biz har safar kod yozganimizda std::mana shu narsani yozmaslik uchungina ishlatiladi biz bu narsani yozib qoyganimizdan keyin std:: ni yozmasak ham bo'ladi agar biz shu using namespace std;ni yozmasak hama ko'dlarni std::bilan yozishimizga tog'ri keladi va bu judaham hyin tasavur qiling judda katta bo'gan kodlarni yozmoqchisiz va bu narsalarni har bir qatorga yozish odamni charchatvoradi ushan uchun pragramistlar shu ko'dni o'ylab topib ishga tushurushgan. Va yana bir narsani chuntirishim kerak return 0; bu mainni tugashi yani funksyani tigashini bildiradi
biz bu ko'dan keyin narsa yosak noto'ri narsani ishlagan bo'lamiz ushan uchun ko'dlarni mainvareturn 0;ni ikkalasini orasiga yozishimiz zarur ana shunda biz ishlagan narsalar to'g'ri bo'ladi.

4-dars

setprecision() fixed setw() va setfill() bool haqida bugun gaplashamiz.

setprecision() fixed ozi nima bu ikkalasi biz ishlagan matematik masalani yoki boshqa narsani bizga 2ta aniqlikda ekramga chiqarish uchun kerak boladi .Bazida shunday masalalar uchraydiki ularni shrtida shunday yozilgan boladi bita o'zgaruvchi elon qilib unga uni sin qilib bitta son o'qing va uni ekranga 2ta aniqlikda chiqaring degan va boshqacha masalalar ham uchrab turadi ana shunda biz shu kodni kiritganimizda bizga biz kiritgan missolni 2ta aniqlikda ekranga chop etib beradi. Bu koddan foydalanishimiz uchun biz boshqa kutubhona yani #include <iomanip>kutubhonasini chaqirib qo'yishimiz kerak.

Keyingisi setw() va setfill() bular ni vazifasi matematik masalalar ishlaganimzda juda kerak bo'ladi buni kodni vazifaasi biz yozgan misolni oldidagi bo'sh joylarni 0 yoki boshqa sonlar bilan to'ldiriladi buni vazifasi shunchaki bo'sh qolgan kataklarni to;dirish shu kodni qanday ishlatishni hozir o'zim ishlagan masaladan namuna ko'rsataman



#include <iostream> 
using namespace std;
int main  (){

int oy, kun;
  cin >> oy >> kun;

  cout  << "Birthday is " << setw(2) << setfill('0') << oy << '-' ;
  cout  << setw(2) << setfill('0') <<  kun<<'.';

Bu joyda oj.ilmhub.comsaytidagi masalalardan birini ishlaganman bu masalani nomi tug'ulgan kun masalasi
bu joyda man hichqanaqa son kiritmaganman
shunchaki 1ta o'zgaruvchi elon qilib unga nom berganman va uni sin qilib o'qiganman va RUNtugmasini bosib ekranga chiqarganman va 2ta luboy sonni kiritganman va ekranda man kiritgan 2 ta ketmaket kiritganman va ularni oldini 0 bilan to'ldirib bergan.Buni vazifasi shu bo'kataklarni to'dirish.
Keyingisi boolhaqida boolo'zi nima bool o'z ichiga faqat true yoki false yani to'g'ri va noto'g'ri degan narsani kiritadi holos dasturlashda boshqacha usulda keladi 1 to'g'ri degani dasturlashda 0esa noto'g'ri degani bo'lib keladi.Buni vazifasi o'zi nima biz har doim matematik masala ishlaganimiszda va uni to'g'ri yoki noto'g'riligini bilishimizda uni katta hissasi tegib qolishi mumkun agar unda foydalangan bolsangiz albata manfati bo'ladi biz misol ishlab uni erkranga chiqarganimizda to'g'ri bo'sa 1ni noto'g'ri bo'lsa 0sonini ekranga chiqarib beradi va biz shundan hulosa qilamizki biz ishlagan misollarimiz tog'rimi yoki noto'g'rimi shundan bilsak bo'ladi.
yana man ishlagan masaladan misol tariqasida ko'rsataman

 #include <iostream>
#include <iomanip>
  int main(){
   bool A = true ;
  cout << (10 > 5);

  return 0;
}

mana shunday yoki boshqacha misollar uchun ham bo'ladi faqat misol ishlashdan oldin boolelon qilishimiz kerak.

5-dars

BU darsda biz roundnomli ko'd haqida o'tamiz .
roundbu ko'dni vazifasi biz kasr sonlar bilan ishlagan matematik masalalarda as qotadi biz ishlagan misollarni ayrimlarida kasr sonlarni kiritib butlaberishimiz kerak bo'ladi shunda biz shu ko'ddan foydalansak bizga biz kiritgan kasr sonni butlab yahlitlab beradi misol uchun



int main22(){
 float a;
  cin >> a;

  cout << round(a) ;
 // cout << round()bu  kasr sonlarni yahlitlash;


  return 0;
}

manashu misoldan ko'rishimiz mumkun .Bu misolda man bitta o'zgaruvchi elon qilganman va uni cin>> qilib o'qiganman
va uni round orqali ekranga chiqarib 1ta 4.5 degan kasr son kiritganman va round manga bu kasr sonni yahlitlab 5 sonini ekranga chiqarib bergan.Ha yana 1ta narsa qopketmasin round faqat luboy bitta kasr sonilani yarimidan kota bo'gan kasrlani tepaga yahlitlidi yarimidan pastlani esa pastga yahlitlab beradi misol uchun 4.5 ni 5 qiliberadi 4.4 dan boshlanadi pastga qarab bulani 4 qilib yahlitlab beradi

6-dars
Biz bugungi darsda aperato'rlar haqida gaaplashdik
biz o'rgangan aperato'rlar -,+,*,/,%;mana shular aperatorlar deb ataladi.
bular huddi matematika fanida qanday ishlatilsa dasturlashda ham shunday ishlatiladi faqat ayrimlarini ko'rinishi boshqacha halos.
+dan keyin turgan *manabu belgi ko'paytrish belgisi bo'ladi.
shu belgidan keyin turgan 2ta /va % manashu belgilar vazifasi bir hil faqat 1tasi soni songa bo'lib asosiy butun qismini oladi
narigisi foizli bo'lish deb ataladi u esa soni songa bo'lib asosiy qismini olmasdan qoldiq qismini chiqarib beradi.



int main1() {
  int N;
  cin >> N ;

  cout << " Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat" << endl;
  cout << setw(3) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;
  cout << setw(4) << N;
  N = N % 31 + 1;




  return 0;
}

bu esa masalalarda hafta kunlari degan masala va bunda ko'rsela bo'ladi foizli bo'lishdan foydalanganman.

#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;

int main (){

  int son;
  cin >> son;

 cout << son/ 100;

  return  0;
}

mana bu masalada esa oddiy bo'lishdan foydalanganman.Qolgani esa huddi matematikada qanday ishlasa bundaham shunday ishlaydi.

9-dars
Biz bugungi darsda compound assignment operatorlar haqida o'tdik.
Biz bu darsda qanday qilib o'gartiruvchini ichidagi qiymatini pastroqda o'zgartirishni o'rgandik yani biz biror bir masala ishladik va u masalada 1ta o'zgaruvchi elon qildik va unga nom va qiymat berdik va o'sha qiymatni pastroqda o'zgartirdik shuni o'rgandik va yana matematik masalalarni qanday qilib qisqartirib yozishni organdik.1
Masalan

int main2() {

  int a = 10;
  string ism = "abdulaziz";

  cout << a << endl;
  cout << ism << endl;

  a = 20;
  ism = "kimsan";
  cout << a << endl;
  cout << ism;

  return 0;
}

mana bu yerda biz boya tepada aytganimdek 1ta masala ishladik va masalani boshida 2ta o'zgaruvchi elon qildik va unga nom va qiymat berdik. Va keyingi qatorda uni ekranga chiqarish buyrug'idan foydalanib uni ekranga chiqardik va ekranda 10 Abdulaziz shu narsa chiqdi va biz bu 2ta o'zgaruvchini pastroqda

  a = 20;
  ism = "kimsan";
  cout << a << endl;
  cout << ism;

  return 0;
}

mana shunday qilib ichidagi qiymatini o'zgartirdik va biz ekranga chiqarganimzda 10

        `Abdulaziz`
           `20`
        `kimsan`

degan javobni ekranga chiqarib beradi.Va qanday qilib matematik misollarni qisqartirib yozishniham o'rgandik
masalan


#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main (){

int a = 5;
int b = 6;

  b = b + a ; // b +=a;
  a = a + 10;// a +=10;

  b*=3;// b = b * 3;
  a/=b;// a = a / b;

  cout << b ;

  return 0;
}

mana shunday qilib qisqartirib onsonroq qilib yozishni o'rgandik.

@dawroun

Forem: abdulaziznaziov

bugun biz Relational operatorlarni o'rgandik

Bugun biz darsimizda counditional operatorlar bilan ishlashni o'rgandik.

bugun biz Relational operatorlarni o'rgandik

Biz s++ o'rganishni boshladik.

1-dars

2-dars

4-o'zgaruvchimiz

4-dars

5-dars

Bugun biz darsimizda `counditional operator`lar bilan ishlashni o'rgandik.